U bent hier: Home » Artikelen over jezelf zijn » Wat is een zelfbeeld?

Wat is een zelfbeeld?

Zelfbeeld

Iedereen heeft een zelfbeeld. Het is het denkbeeld dat je over jezelf hebt gevormd in de loop van je leven. Beantwoord onderstaande vragen en je beschrijft je zelfbeeld.

  • Hoe zie jij jezelf?
  • Beschrijf je karakter eens?
  • Wat vind je van jezelf?
  • Wat zijn jouw kwaliteiten?
  • Wat zijn je beperkingen?
  • Wat zijn je gevoeligheden?

Hoe is een zelfbeeld ontstaan?

Als kind wil je begrijpen hoe het leven werkt en voornamelijk wat je moet doen om geliefd en geaccepteerd te worden. Je trekt conclusies uit datgene wat je ziet en meemaakt. Daarnaast hebben je opvoeders een grote invloed op de ontwikkeling van je zelfbeeld, door hoe ze op jou hebben gereageerd, waar je in gewaardeerd werd en wat werd afgekeurd en bekritiseerd. Maar ook de plaats in het gezin, zoals de verstandige oudste of het vrije jongste kind, zorgt er voor dat je bepaalde aspecten van jezelf ontwikkeld. Op school krijg je etiketten opgeplakt door de leerkrachten zoals; ‘Ze laat zich snel afleiden’, ‘Het zit er wel in maar komt er niet uit’. Des te meer mensen het eens zijn over een etiket des te groter de kans is dat je dit overneemt als een gegeven.

Ook het voorbeeld van ouders, in hoe ze bijvoorbeeld met emoties omgaan, heeft jouw zelfbeeld beïnvloed. Wanneer ouders plezier maakten, verdrietig waren vanwege een  teleurstelling, angstig waren bij een mogelijk gevaar en boos werden bij een onrecht, dan heb je ervaren dat emoties een vanzelfsprekende rol hebben in het leven. Als je ouders weinig op hadden met emoties en daardoor weinig aandacht besteden aan hoe je je als kind voelde, dan is de kans groot dat je gevoelens bent gaan negeren in jezelf. Zo kan het zijn dat je denkt dat je nuchter of rationeel bent.

Het beeld over jezelf is deels ontstaan door alles wat je hebt gedaan, waar je plezier in had, waar je goed in bent, wat mislukte en deels door de oordelen en verwachtingen die anderen over jou hadden. Dat kan zowel positief als negatief zijn. Zo kom je tot een algeheel gevoel over jezelf. Dat kan een fijn gevoel zijn maar ook een zorgelijk gevoel dat je het idee hebt dat je bijvoorbeeld niet voldoet aan verwachtingen. Het is ook mogelijk dat je je schaamt voor bepaalde aspecten van jezelf, zoals afhankelijkheid of te veel op de voorgrond willen zijn. Dus al met al is het best ingewikkeld met dat zelfbeeld.

Je zelfbeeld kan in de loop van je leven veranderen

Wanneer je gevoelig bent voor de verwachtingen en oordelen van anderen zul je je gedrag bijstellen en daarmee kan je zelfbeeld ook veranderen. Van huis uit ben ik niet sociaal en attent opgevoed. Daar win je geen vrienden mee. Jarenlang heb ik moeite gedaan om sociaal te zijn en op een gegeven moment kon ik tegen mezelf zeggen; ‘ Ik ben een sociaal persoon’.

Een zelfbeeld kan je beperken in je doen en laten.

Wanneer je vindt dat je  een tolerant en vriendelijk mens bent, zul je niet snel toestaan dat je ook intolerante en onaardige gevoelens hebt. Als je jezelf ziet als een harde zakelijke heer of dame dan zul je gevoelens van kwetsbaarheid en onzekerheid niet snel erkennen. Op deze manier houd je een bepaald zelfbeeld in stand. Ga eens na hoeverre je vast zit aan het beeld dat je van jezelf hebt. Dat is het geval als je denkt:

  • Zo ben ik nu eenmaal
  • Dat is nu eenmaal mijn aard
  • Ik kan er niets aan doen dat ik altijd……

Je bevestigd je zelfbeeld

Wanneer je vastzit aan je zelfbeeld ga je gedrag vertonen waardoor je hier in bevestigd wordt. Als je denkt dat je een chaotisch persoon bent, zal zich dat uiten door rommel en vergeetachtigheid. Wanneer je denkt dat je verlegen bent, zul je niet snel initiatieven nemen.  De kans is groot dat je geen moeite doet om dit te veranderen want je gaat er vanuit dat het niet veranderbaar is. Stel dat je denkt dat je niet interessant bent, dan zul je vaak je mond houden in overlegsituaties of bij sociale bijeenkomsten. Daardoor gaan anderen denken dat je niet veel te melden hebt en wordt je bevestigd in deze veronderstelling Terwijl je wel degelijk iets zinnigs of interessants te melden hebt. Op die manier creëer je je eigen werkelijkheid. Deze zelfbevestiging wordt in de psychologie self-fulfilling prophecy genoemd.

 

Copyright Marja Postema www.omgaanmetemoties.nl

 

Meer artikelen over zelfbeeld:

Hoe een zelfbeeld positief en negatief kan zijn

Wat is een onrealistisch zelfbeeld?

Wat is een negatief zelfbeeld?

Hoe ontwikkel je een positief zelfbeeld?

mm

Marja heeft twintig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' Marja heeft een methode ontwikkeld die zich richt op vier niveaus van leren: rationeel, emotioneel, fysiek en gedragsmatig. Dit leidt tot een diepgaande persoonlijke ontwikkeling met blijvend resultaat. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

http://www.omgaanmetemoties.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *