Waarom zit ik nog steeds in een relatie die mij ongelukkig maakt?
We hebben vaak, onbewust, bepaalde ideeën over hoe een relatie zou moeten verlopen. Het kan schrikken zijn wanneer jouw verwachtingen niet uitkomen, terwijl je ondertussen samenwoont of zelfs getrouwd bent.
Het is normaal dat een relatie verschillende fases doorloopt: van verliefdheid, waarin alles vanzelf lijkt te gaan, naar een realistischer beeld van de relatie. Verliefdheid maakt blind voor verschillen die er wel degelijk zijn, maar nog niet duidelijk zichtbaar worden. Omdat je die verschillen niet verwacht, wil je ze misschien ook niet zien.
Ondertussen gaat het gewone leven door. Je krijgt te maken met praktische problemen, kinderen, verantwoordelijkheden, en langzaam raak je de emotionele verbinding kwijt. Vaak schiet je, onbewust, in oude, vertrouwde patronen die je in je gezin van herkomst hebt geleerd als beschermingsstrategie. Je raakt elkaar kwijt. Dat zijn signalen dat er iets fundamenteels in jou wordt geraakt.
Weet je niet zeker of je in een ongelukkige relatie zit?
Lees meer over de tekenen van een ongelukkige relatie.
Dit kan een kans zijn om te leren en inzicht te krijgen in jezelf en je relatie. Maar deze stap is nog onbereikbaar wanneer je gewend bent geraakt aan een ongelukkige relatie.
De metafoor van de gekookte kikker
Een relatie kan langzaam veranderen in een voor jou ongelukkige relatie, zonder dat je het echt in de gaten hebt, terwijl je omgeving je al talloze keren heeft aangeraden de relatie te beëindigen.
Deze metafoor beschrijft hoe je ongemerkt in een onhoudbare situatie kunt blijven zitten. Zet je een kikker in koud water dat langzaam wordt verwarmd, dan merkt hij het gevaar niet en blijft hij zitten tot het te laat is. Gooi je hem in heet water, dan springt hij er direct uit.
De metafoor wordt gebruikt om uit te leggen hoe mensen in een ongezonde relatie kunnen blijven: de verslechtering gaat stap voor stap, waardoor je eraan went en de grens waarop je had moeten ingrijpen ongemerkt voorbijgaat.
Acties wanneer je beseft dat je in een ongelukkige relatie zit
Er komt een moment waarop je zelf ook gaat inzien dat je in een ongelukkige relatie zit. Het idee om de relatie te verbreken voelt dan als een stap te ver. Je wilt je partner en de relatie nog een kans geven. De gedachte aan loslaten schuif je vooruit.
Afhankelijk van jouw analyse van de relatieproblemen kun je de volgende acties ondernemen in een poging de relatie te redden.
- Als ik aan mezelf werk, red ik de relatie
Je denkt dat het vooral aan jou ligt dat de relatie niet lukt. Daaronder ligt vaak de diepe overtuiging dat er iets mis met je is.
Wanneer aan jezelf werken betekent dat je onderzoekt waarom je het moeilijk vindt deze ongelukkige relatie los te laten, ben je bezig met goed voor jezelf zorgen. Maar als je denkt dat jij moet veranderen of verbeteren om de relatie te laten slagen, dan zit je vast in zelfafwijzing en valse hoop.
Valse hoop
Valse hoop is hoop die niet wordt ingewilligd. Ze ontstaat vaak in de kindertijd, wanneer je niet de liefde, aandacht, steun en bevestiging kreeg die je nodig had. Het brein ontwikkelt dan deze strategie om toch te overleven.
Een kind betrekt onaangename ervaringen altijd op zichzelf. Zo ontstaan schuldgevoelens (het ligt aan mij), schaamte (ik ben niet goed), machteloosheid (ik heb geen invloed) en de pijn van afwijzing en verlating. Omdat deze realiteit voor een kind te pijnlijk is, zet het al zijn creativiteit in om alsnog te krijgen wat het nodig heeft, door zichzelf te veranderen.
Je denkt: Als ik maar …, dan krijg ik liefde en aandacht.
Deze overlevingsstrategie neem je vaak mee in je volwassen relaties. Daardoor neem je te veel verantwoordelijkheid voor de relatie.
- Als mijn partner verandert, komt het goed
In jouw beleving ligt de oorzaak van de ongelukkige relatie volledig bij je partner. Als hij of zij maar liever, leuker, gezelliger, onafhankelijker, meer aanwezig, attenter, hulpvaardiger, emotioneler of juist minder emotioneel zou zijn, dan zou het een goede relatie zijn.
Ik krijg regelmatig mannelijke partners in coaching die door hun vrouw zijn gestuurd, met de boodschap dat het vijf voor twaalf is: of je werkt aan jezelf, of ik ga scheiden.
Je kunt je partner niet dwingen om te veranderen. Het is ook goed om te onderzoeken of je niet vastzit in een reddersrol, waarin je jezelf niet kwetsbaar hoeft op te stellen. Vanuit deze rol ben je voortdurend bezig anderen te helpen en te redden. Vaak is dit een strategie die is ontstaan in een jeugd waarin je machteloos stond tegenover emotioneel afwezige ouders, of waarin je al jong verantwoordelijkheid moest dragen voor een ouder.
We zijn geneigd onverwerkte situaties onbewust opnieuw te creëren in relaties.
Daartegenover staat dat je, door je grenzen aan te geven, je partner duidelijk kunt maken waar je staat. Soms kan de dreiging van een relatiebreuk iemand dwingen om naar zichzelf te kijken. In mijn praktijk heb ik gezien dat dit voor sommige mannen waardevolle coachtrajecten opleverde, waarmee zij de relatie een nieuwe kans gaven.
- Als hij maar gelukkig is
Vooral vrouwen geven soms te veel liefde en cijferen zichzelf weg, in de hoop dat hij maar gelukkig zal zijn. Je bent begaan met het lijden van je man. Waarschijnlijk heeft hij een moeilijke jeugd gehad. Je doet alles om zijn leven gemakkelijker te maken.
Je denkt: ook al kan hij nors, onaardig of kritisch zijn en heeft hij de neiging te veel te drinken, in zijn hart is hij goed.
Het is een mooie eigenschap wanneer je de goedheid van iemand kunt zien door een onaangename buitenkant heen. Maar wanneer dit ten koste gaat van je eigen welzijn en je in een ongelukkige relatie belandt, wordt dit gedrag destructief.
Robin Norwood beschrijft in haar boek Als hij maar gelukkig is hoe vrouwen die ‘te veel liefhebben’ zich aangetrokken voelen tot mannen die een herhaling zijn van de worsteling die zij met hun ouders hadden. Ze probeerden toen al goed genoeg, waardevol genoeg en slim genoeg te zijn om liefde en goedkeuring te verdienen.
De ouders konden niet geven wat zij nodig hadden, vaak omdat ze zelf emotioneel verwaarloosd zijn. Misschien moest je al jong volwassen worden en zorgen voor het gezin of een ouder. Dit heet parentificatie. Zorgen voor de ander gaat je beter af dan zorgen voor jezelf. Dat voelt alsof je daar geen recht op hebt.
Ook in deze relatie kun je vast komen te zitten in valse hoop: als ik maar geef wat hij nodig heeft, dan gaat hij van mij houden. Ondertussen word je zelf emotioneel verwaarloosd en raak je het contact met je eigen behoeften kwijt.
Het is hopelijk duidelijk dat deze strategieën er meestal voor zorgen dat relaties blijven bestaan, terwijl de problemen niet worden opgelost.
Andere redenen waarom je in een ongelukkige relatie blijft
- Verlatingsangst
Door de angst om verlaten te worden, ben je voortdurend bezig het gedrag van je partner te scannen op dreiging. Andere verklaringen voor zijn of haar gedrag krijgen geen ruimte. Je past je steeds verder aan en raakt jezelf kwijt. Je wordt emotioneel afhankelijk en hebt het gevoel dat je niet op eigen benen kunt staan. Het verbreken van de relatie voelt onmogelijk.
- Financiële afhankelijkheid
Financiële afhankelijkheid, vooral bij vrouwen, is in Nederland een groot probleem. Ongeveer 40% van de vrouwen is financieel afhankelijk van een partner. Door zorgtaken, parttime werk en verantwoordelijkheid voor kinderen is de drempel om te vertrekken vaak te hoog.
- Emotionele afhankelijkheid
Wanneer je geen liefde of verbinding meer voelt, je je niet gezien of zelfs onveilig voelt, maar tegelijkertijd bang bent het alleen niet te redden, wordt loslaten moeilijk. Misschien heb je nooit zelfstandig gewoond of ben je gewend dat anderen voor je zorgen. Misschien vind je het leven zwaar en ingewikkeld, heb je geen idee hoe je voor jezelf kan zorgen. De bekende, ongelukkige relatie voelt veiliger dan de stap te nemen naar het onbekende en angst voor onveiligheid en/of eenzaamheid.
- Het gevoel gefaald te hebben
Het gevoel van falen na een scheiding of relatiebreuk is voor veel mensen ondraaglijk. Schuld- en schaamtegevoelens houden je vast in een relatie. Zeker wanneer je bent opgegroeid met sterke normen over loyaliteit, verantwoordelijkheid en doorzetten, voelt vertrekken als falen, ook tegenover de buitenwereld.
- Een ongelukkige relatie voelt normaal
Wanneer je bent opgegroeid in een gezin met veel problemen en gedoe tussen de ouders, heb je misschien nooit een voorbeeld gehad van een gezonde relatie. Misschien heb je tijdens je opgroeien alleen maar disfunctionele gezinnen gezien. Dan heb je geen voorbeeld gehad van een gelukkige gezien waarin men met zorg, liefde en respect met elkaar omging. ,
Voor een kind is de gezinssituatie altijd normaal, want voor een kind wordt de situatie waarin het opgroeit gezien als een beeld zoals het overal in de wereld is. Onbewust trek je later partners aan die zorgen voor onrust en onveiligheid, simpelweg omdat je niet beter weet.
- Valse denkbeelden over een relatie
Door de voorbeelden die je meekrijgt vanuit de relatie van je ouders, romantische films en je eigen verlangens en verwachtingen, kun je een onrealistisch beeld van een relatie ontwikkelen. Dit leidt vaak tot verkeerde denkbeelden. Wanneer je je hier hardnekkig aan blijft vasthouden, word je vrijwel zeker ongelukkig. Denk bijvoorbeeld aan:
- Mijn partner moet mij gelukkig maken, of ik moet mijn partner gelukkig maken.
- Een relatie is pas geslaagd als we altijd gelukkig zijn.
- Als je echt van elkaar houdt, kwets je elkaar nooit.
- Ruzie moet je vermijden, want dan is de relatie niet goed.
- Mijn partner moet kunnen aanvoelen wat ik nodig heb.
10. De relatie voelt onveilig
Wanneer je je onveilig voelt in een relatie, is er per definitie sprake van een ongelukkige relatie. Onveiligheid kan voortkomen uit fysieke dreiging, maar ook uit emotionele of geestelijke mishandeling. De laatste is moeilijker te duiden, omdat je waarschijnlijk geneigd bent verwijten, onaangename opmerkingen aan te nemen als waarheid.
Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie waarbij één partner de ander structureel laat twijfelen aan zijn of haar waarneming, gevoelens of herinneringen. Dit gebeurt door ontkennen, verdraaien, bagatelliseren of steeds de schuld bij de ander te leggen.
In relaties leidt gaslighting tot ondermijning van zelfvertrouwen en zelfbeeld. Gevoelens en behoeften worden niet serieus genomen en er ontstaat verwarring en onzekerheid. Open en gelijkwaardige communicatie verdwijnt. De relatie draait om macht en controle in plaats van veiligheid en wederzijds respect. Dreigen, schuld aanpraten, kleineren, emotioneel chanteren zijn duidelijke signalen van een destructieve relatie en ernstig genoeg om hulp te zoeken, omdat het moeilijk is om hier alleen uit te komen.
Wat heb je nodig om uit een ongelukkige relatie te stappen?
Besef dat jij niet alleen verantwoordelijk bent voor een gelukkige relatie. Ook al heb je er alles aangedaan om de ideale partner te worden, er zijn toch echt twee mensen nodig om een emotionele verbinding te krijgen of gewoonweg plezier te hebben met elkaar.
Je kunt je partner niet veranderen als hij of zij dat zelf niet wil. Wat je wél kunt doen, is onderzoeken welke patronen jou in hun greep houden en hoe het verleden doorwerkt in je relatie.
Wanneer er sprake is van sterke afhankelijkheid, ligt daar een kans om te leren hoe je zelfstandiger kunt worden en je eigenwaarde kunt versterken.
Een gelukkige relatie begint bij zelfliefde. De invloed van je jeugd is groot, maar het goede nieuws is: hier kun je aan werken. Je kunt leren beter voor je eigen behoeften te zorgen en kritischer te zijn bij het kiezen van een partner.
Je verdient een goede relatie. Ze bestaan echt.
Herken je de situatie waarin je zit?
Je hoeft het niet alleen te doen.
Mijn werkwijze
De eerste stap is bewustwording. Door de invloed van je kindertijd te leren herkennen en erkennen, kun je keuzes maken die jouw gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen bevorderen..
Ik maak onder andere gebruik van Identiteitsgerichte psychotraumatherapie. Deze methode helpt je als volwassene contact te maken met je kinderervaringen, zonder daarin overweldigd te raken. De heling van jouw kwetsuur uit de kindertijd maakt de weg vrij voor een liefdevolle relatie, gebouwd op gelijkwaardigheid.
Ik, Marja Postema help je graag .
Neem contact op via het contactformulier dan gaan we kijken wat voor jou de beste aanpak is.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk kind werk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal zes deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar. Je krijgt ruimte om je proces – met alle obstakels én overwinningen – te delen. Je zult merken dat jij de regie over je leven kunt nemen. Door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijke proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag bloot gelegd wordt en belemmeringen oplost die, het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie, blokkeren.
Voor iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
Voor iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en aan het oplossen van hardnekkige patronen.
Voor iedereen die vat wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake/kennismakingsgesprek
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
