U bent hier: Home » Artikelen over omgaan met emoties » De eenheid tussen denken, voelen en  gedrag

De eenheid tussen denken, voelen en  gedrag

Denken, voelen en handelen zijn nauw met elkaar verbonden.  

Vaak ben je je niet bewust van je gedachten. Het denken verloopt min of meer vanzelf. De gedachten die je denkt hebben invloed op hoe je je voelt en hoe jij je voelt heeft weer invloed op wat je gaat doen of laten. Vervolgens heb je weer gedachten naar aanleiding van je gedrag. En zo gaat het maar door….. Het is belangrijk dat je je bewust wordt van je gedachten bijvoorbeeld door je na een vervelende gebeurtenis af te vragen wat er door je heen ging.

Heb je positieve, liefdevolle, hoopvolle en dankbare gedachten,

dan voelen je je ook positief, liefdevol, hoopvol en dankbaar. Vanuit dat gevoel gedraag je je positief en liefdevol. Je bent aardig en zorgzaam voor jezelf en ten aanzien van anderen. Je hebt vertrouwen in mensen en benadert ze vanuit een positief gevoel. Al met al zorgt deze innerlijke houding voor een ontspannen staat van zijn, wat weer goed is voor je gezondheid en bij het oplossen van problemen.

Heb je vaak pessimistische, alarmerende, boze en ontevreden gedachten,

dan voel je je voornamelijk pessimistisch, angstig, kwaad en ontevreden. Je hebt geen vertrouwen in anderen, gaat eerder in gevecht. Het leven lijkt zwaar en het voelt als of iedereen je tegenwerkt. Dit werkt stress in de hand wat weer een effect heeft op je gezondheid. Negatieve, boze en angstige gedachten maken je ongelukkig en kunnen je op den duur ziek maken.

Gelukkig heb je zelf grote invloed op het soort gedachten dat je denkt. 

Hieronder vind je de vier stappen om dit te realiseren.

Stap 1:  Je bewust worden van je gedachten

Of ze nu positief of negatief zijn, liefdevol of haatdragend, hoopvol of pessimistisch. Je kunt pas iets veranderen als je er bewust van bent. Een gedachte kan bijvoorbeeld ontstaan door een gebeurtenis op het werk in je relatie of door gedrag van een ander. Een gedachte kan zijn dat je ergens tegen op ziet of dat je ergens van baalt. Er is een onderscheid tussen een interpretatie van een gebeurtenis en een beschrijving. Een interpretatie is de manier waarop je een gebeurtenis inschat, beoordeelt. Het is een conclusie die je trekt op basis van jouw waarneming. Een interpretatie kan waar of niet waar zijn. Wanneer je er vanuit gaat dat jouw interpretatie klopt ontstaat er een oordeel en een gevoel. Is dit oordeel negatief, dan ontstaan er negatieve gevoelens.

Omgaan met tegenslag

Wanneer je denkt dat iets verschrikkelijk, vreselijk, afschuwelijk is, ervaar je als een ramp. Een ramp is, wanneer iets niet zo is als je zou willen of je niet krijgt wat je zou willen. Een ramp is wanneer je denkt dat je iets niet aan kan, niet overleefd.

Uitgangspunt is dat niets of niemand je emotioneel kan maken. Het is jouw reactie op een gebeurtenis die wordt beïnvloed door de manier waarop je over de gebeurtenis denkt. Vaak kloppen de gedachtes of veronderstellingen niet met de werkelijkheid. Tegenslag en teleurstelling horen nu eenmaal bij het leven.

Schuld buiten jezelf leggen

Wanneer je denkt dat verdriet, boosheid of je ongelukkig voelen van buiten af wordt veroorzaakt en dat iemand anders hier schuldig aan is zorgt er voor dat je je afhankelijk en machteloos gaat voelen. Als je denkt dat het verschrikkelijk is als iemand onaardig tegen je doet dan ga je je ellendig voelen.

Moeten en eisen

Hij had dat niet mogen doen. Het hoort niet zo. Het is geen stijl. Het is niet eerlijk. Het is gemeen, onrechtvaardig etc. Veel mensen willen dat de wereld er anders uit ziet. Bij slecht gedrag van iemand kan je houding onvergefelijk zijn. Het lijkt dan dat mensen nooit een fout mogen maken. Fouten zijn menselijk. Het afstraffen van fouten leidt alleen maar tot kwaadheid en vijandigheid. Is dat wat je wilt?

Ik moet aardig gevonden worden

Het is niet realistisch te verwachten dat iedereen je aardig zou vinden. Er zullen altijd mensen zijn die dat niet doen. Het kost zoveel energie en tijd en je weet nooit zeker of iedereen je graag mag. Je moet altijd op je hoede zijn. Dat is een zeer stressvol leven. Is dat wat je wilt?

Ik moet perfect zijn

Het idee dat je in perfect of succesvol moet zijn om jezelf de moeite waard te kunnen vinden is een onmogelijke taak. Perfectie is een illusie en succes is zeer relatief. Je gaat jezelf daardoor voortdurend vergelijken met anderen, waardoor je teveel met anderen bezig en niet met jezelf. In plaats van je te concentreren op de noodzaak te moeten slagen zou het veel beter zijn gewoon proberen iets te doen zonder daarbij de lat zo hoog te leggen.

 

Stap 2: Je denkpatroon wijzigen.

Als je je realiseert dat jouw gedachten je eerder in de problemen brengen, relaties verstoren of leiden tot vervelende gevoelens kun je leren om anders te gaan denken. Hoe vaker je je nieuwe manier van denken herhaalt, hoe vertrouwder je ermee raakt. Het zou plezierig zijn als de situatie anders is maar het heeft geen zin je er verschrikkelijk druk over te maken. Je druk maken verandert weinig aan de situatie. De situatie is zoals het is.

Andere mensen kunnen je behalve fysiek, weinig schade berokkenen. Woorden of gebaren van iemand kunnen je geen kwaad doen. Het is je eigen manier van denken die deze emoties oproepen. Ga je de situatie relativeren, minder negatief opvatten, dan voel je je stukken beter.

Het gevoel ongelukkig te zijn komt vanuit jezelf en niet van buiten af, het wordt gecreëerd door jezelf. Door je druk te maken over de gedragingen van andere mensen, doe je alsof je macht over hen hebt. Maar je hebt alleen controle over je eigen gedrag. Je wordt regelmatig gefrustreerd in het dagelijkse leven want de dingen gaan vaak anders of langzamer dan je zou willen. Aan jou de keuze om je daar druk over te maken of het te laten voor wat het is.

Wanneer ik een fout maak is dat jammer. Als ik een fout maak ben ik geen totale mislukking.

Bewijslast vinden

  • Waarom is het verschrikkelijk?
  • Wat kan er feitelijk gebeuren?
  • Waarom moet het?
  • Wat kan er werkelijk gebeuren?

Stap 3: Hoe wil jij dat jouw leven er uit ziet?

Hoe wil je met mensen omgaan en hoe wil je dat ze met jou omgaan. Stel je een leven voor waarin je positief en optimistisch bent over jezelf en over anderen. Waar wil jij je leven op richten? Schadelijke denk-, gevoels- en gedragspatronen kun je vervolgens besluiten los te laten en gezonde patronen kun je besluiten te versterken

Zelfmanagement stappenplan

Wanneer je reageert op een ander is daar al een denkproces aan vooraf gegaan.

Je neemt iemand waar vanuit je zintuigen: zien, horen, voelen, ruiken. Maar dan komt er een oordeel vanuit een veronderstelling. Die veronderstelling wordt gemaakt  op basis van jouw zelfbeeld en je gevoel van eigenwaarde naast jouw beeld van de ander en jouw normen en waarden. Na het oordeel, een gedachte dus, komt er gelijk een gevoelsmatige reactie mee .

We gaan er vaak vanuit dat we handelen vanuit gevoelens, maar we zijn ons niet bewust dat er een denkproces aan is voorafgegaan. Omdat je niet door mensen heen kunt kijken reageren we op de buitenkant, op het gedrag. Dit hoeft nog niets te zeggen over wat iemand zijn intentie is. Je geeft zelf een interpretatie aan dit uiterlijk waarneembare gedrag.

Gebeurtenis, ontmoeting, emotie

  1. Maak contact met je lichaam. Wordt je bewust van spanning, ga rustig ademen.
  2. Wat ervaar je en welke emoties voel je?
  3. Reflecteer over de gebeurtenis zonder oordeel vanuit een rationele afstand.
  4. Wat was de aanleiding?
  5. Wat gebeurde er feitelijk?
  6. Welke interpretaties heb je gemaakt?
  7. Kun je nagaan of jouw interpretatie klopt?
  8. Kun je nagaan wat de intentie was van de ander?
  9. Welke associaties roept de situatie op?
  10. Welke herinneringen komen naar boven?
  11. Ben je op oud zeer of oude gevoeligheden geraakt.

Hoe wil je je voelen?

Welke gedachte kan je daarbij helpen?

Helpt de gedachte je meer te durven?

Helpt de gedachte je minder gefrustreerd te zijn?

Helpt de gedachte je om vervelende gevoelens te vermijden?

Helpt de gedachte je om ongewenste conflicten te voorkomen?

mm

Marja heeft meer dan twintig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' en 'ABC van 15 emoties'. Marja heeft een effectieve stappenplan ontwikkeld die leidt tot een diepgaande persoonlijke ontwikkeling met blijvend resultaat. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

https://www.omgaanmetemoties.nl