Wat is de een emotionele bankrekening?
Een emotionele bankrekening is een metafoor, bedacht door Professor Stephen Covey, die weergeeft hoe de balans is tussen geven en ontvangen, binnen relaties. In plaats van een financiële rekening kun je je voorstellen dat je een emotionele rekening hebt. Wanneer je geeft, bijvoorbeeld aandacht, tijd, waardering, een klus, iets regelen of een knuffel, heb je iets opgenomen van jouw emotionele vermogen. Je emotionele bankrekening slinkt. Je kunt je voorstellen als je alleen maar geeft dan raakt je emotionele bankrekening opgedroogd. Met andere woorden je raakt zelf opgedroogd. Wanneer iemand jou emotionele verbinding geeft, zoals aandacht, complimenten, een knuffel of iets voor je regelt, dan wordt er een emotionele storting gedaan, die het saldo op jouw emotionele bankrekening verhoogt en daarmee ook je gevoel van eigenwaarde en betekenis.
Het metafoor is toepasbaar in elke persoonlijke of professionele relatie.
Wat levert een stabiele emotionele bankrekening op?
Wanneer er een balans is tussen geven en ontvangen wat betreft relationele interactie, dan groeit jouw vertrouwen in die persoon. Je vertrouwd dat je aandacht krijgt, dat iemand belangstelling in je heeft en betrokken is. Je kunt bij die persoon terecht en dat gevoel is wederzijds.
Wanneer je in een relatie, dat kan een vriendschapsrelatie, collegiale relatie, familie of een intieme relatie zijn, meer geeft dan dat je ontvangt, ontstaat er irritatie, teleurstelling en wantrouwen.
Om, in welke belangrijke relatie ook, zorg te dragen voor een stabiele, gelijkwaardige vertrouwensrelatie, is het belangrijk om enerzijds zorg te dragen voor de ander door te geven en anderzijds alert te zijn dat ook jouw emotionele behoeften worden vervuld. Dat kan betekenen dat je grenzen aangeeft wanneer iemand te veel vraagt.
Wanneer bij beide personen de emotionele bankrekening goed is gevuld, kun je spreken van een stabiele, duurzame relatie waarin je vertrouwd dat je op elkaar kunt rekenen.
Hoe ontstaat er een tekort?
Wanneer je in een relatie, dat kan een vriendschapsrelatie, collegiale relatie, familie of een intieme relatie zijn, meer geeft dan dat je ontvangt, ontstaat er irritatie, teleurstelling en wantrouwen. Jouw emotionele bankrekening raakt leeg. Dat voelt eenzaam en verdrietig en kan ook een gevoel van afwijzing geven.
Daarnaast raak je bankrekening ook opgedroogd als de ander je negatief behandeld, bijvoorbeeld niet vriendelijk is, kritisch, afwijzend, beschuldigend of niet eerlijk tegen je is. Maar ook wanneer iemand zich niet aan zijn woord houdt, niet terugbelt, je niet serieus neemt, gelijk willen hebben en het beter weten.
Het is heel moeilijk om vanuit een tekort op jouw emotionele rekening te geven. Het voelt oneerlijk en onrechtvaardig als je moet geven terwijl je niets krijgt. Maar besef ook dat degene die niets geeft vaak ook niets meer krijgt van zijn omgeving.
De situatie dat beide partners in een relatie boos zijn en elkaar niets meer geven, maak ik regelmatig mee tijdens relatiecoaching in mijn praktijk. Als je beiden in de min staat kun je weinig hebben van elkaar. Het is een grote uitdaging voor een relatie om vanuit een tekort aan beide kanten, weer te gaan geven, maar wel nodig om de relatie te kunnen herstellen.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Ik ben Marja Postema.
In mijn coachingspraktijk help ik meer dan dertig jaar volwassenen die worstelen met zichzelf, moeite hebben met emoties, van zichzelf of van anderen, in relaties of op het werk.
In mijn coaching werk ik praktisch, nuchter en diepgaand waar dat nodig is, zonder zweverigheid, zodat je weer grip krijgt op jezelf en je leven.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Het gevaar van te veel geven
Wanneer je blijft geven aan de ander, terwijl je zelf allang emotioneel in de min staat, dan ga je op een gegeven moment een emotioneel tekort ervaren. Terwijl de ander zich tevreden voelt over de relatie. Deze situatie zie ik regelmatig gebeuren tijdens relatiecoaching in mijn praktijk. In dat geval is de partner die te veel geeft, geneigd boos en verontwaardigd te zijn terwijl hij of zij zelf een aandeel heeft in het ontstaan van deze disbalans.
Wanneer je bijvoorbeeld uit angst, gebrek aan assertiviteit of door een gevoel van minderwaardigheid geen grenzen stelt of je eigen behoeften niet aangeeft, gaat het knagen en zul je ontevreden worden en blijven. Dit uit zich vaak in je emotioneel terugtrekken of vitten op de ander. Op zich is dit een begrijpelijke poging en de intentie is goed, maar deze manier werkt vanzelfsprekend niet, het is schadelijk voor de relatie. Als je in de min staat, kun je nog maar weinig hebben van de ander.
Wat kun je aan een disbalans doen?
Om te beginnen eerlijk op je eigen gedrag gaan reflecteren:
Geef je te veel uit angst voor afwijzing of omdat je dit geleerd hebt?
Maak je je eigen behoeften niet bespreekbaar?
Neem je te veel en negeer je de behoeften van de ander?
Heb je geen idee dat er een balans moet zijn in geven en ontvangen voor een goede relatie?
Besef je dat je emotioneel iets te geven hebt?
Het is belangrijk om de disbalans bespreekbaar te maken op een manier die de ander kan horen, zonder verwijt. De ander moet bovendien het vermogen en de moed hebben om er echt goed naar te luisteren en op zichzelf te reflecteren om te ontdekken of hij of zij wat de ander zegt kan herkennen.
Het vraagt moed om te zien dat de ander meer geeft en jij meer ontvangt. Het is een besef dat je een schuld hebt te verheffen. Wanneer je inziet hoe de ander eigenlijk altijd al gestort heeft op jouw emotionele bankrekening, maar ongezien door jou, omdat je een andere ‘liefdestaal’ spreekt of omdat je geen idee hebt hoe je een duurzame relatie in stand houdt.
Een andere liefdestaal
Jouw manier van emotioneel storten kan bijvoorbeeld zijn veel waardering uiten en die van de ander is wellicht dienstbaarheid naar jou, door veel voor je te doen, maar niet veel complimenten te geven.
Lees meer over de verschillende liefdestalen
Je hebt bij alle mensen waar je mee omgaat, je partner, collega’s, vrienden, buren, familie, automatisch een wederzijds emotionele bankrekening.
Neem een goede vriend(in) in gedachten en stel je voor dat jullie een gezamenlijke bankrekening hebben. Je plaatst hier alleen geen geld op maar emotionele aandacht en betrokkenheid. Je kunt het storten en je kunt het opnemen. Het storten bestaat uit alle emotionele aandacht die je hebt gegeven, liefdevolle steun, betrokkenheid, hulp en tijd. Het opnemen bestaat uit aandacht die je hebt gekregen, liefdevolle steun die je hebt gekregen, tijd, hulp en betrokkenheid die je hebt ontvangen. Hoe is de verhouding tussen geven en ontvangen bij jouw vrienden?
Bij een goede balans zullen je relaties je meer plezier geven, krijg je steun en betrokkenheid, verloopt het samen leven en samenwerken soepel.
In werkrelaties wordt de invloed van de emotionele bankrekening onderschat.
Veel mensen denken dat gevoelens en emoties niet thuishoren in de werksituatie en dat je daarom op je werk niet bespreekt hoe je je voelt in een bepaalde situatie. Het tegendeel is waar, emoties en gevoelens spelen overal waar mensen met elkaar omgaan, een rol. Zeker in werksituaties waarin rivaliteit en jaloezie een grote rol spelen evenals de behoefte om gezien, gewaardeerd en erkent te worden in jouw bijdrage. Helaas blijven emoties onder de tafel hangen en beïnvloeden ze de communicatie op een negatieve manier, denk aan de eindeloze discussies zonder dat er een productief besluit wordt genomen. Op zo’n moment kun je er zeker van zijn dat er gevoelens een rol spelen. Het zou veel effectiever zijn om deze emoties op tafel te krijgen zodat ze besproken en opgelost kunnen worden.
Beter samenwerken met behulp van de emotionele bankrekening
Om effectief te kunnen functioneren is het noodzakelijk om te zorgen dat je bij veel mensen waar je mee samenwerkt (ruim) positief staat op de emotionele bankrekening die je bij hen hebt uitstaan. Hoe krijg je een positieve balans op de emotionele bankrekening van de ander?
- Doe moeite om de ander te begrijpen.
- Onthoud zaken die belangrijk zijn voor de ander en vraag hiernaar.
- Kom je beloftes na.
- Wees duidelijk in wat je voor elkaar betekent en wat de ander wel en niet van je kan verwachten.
- Laat je waardering blijken wanneer de ander jou emotionele aandacht en steun geeft.
Emotionele intelligentie ontwikkelen
Wanneer je het vermogen om je bewust te zijn van eigen gedachten, gevoelens en impulsen, kun je gebruiken bij het nemen van beslissingen en in de interactie met anderen. De eerste stap in bewustwording is het herkennen van gevoelens en deze te erkennen. Dat wil zeggen dat je jouw gevoelens accepteert, bijvoorbeeld dat het OK is om angstig, boos, jaloers of verdrietig te zijn, om maar een paar gevoelens te benoemen. Vaak hebben we oordelen overgenomen vanuit het gezin waarin je bent opgegroeid. Het is goed om je daar bewust van te zijn, want deze oordelen richt je ook op het uiten van emoties van anderen.
Je hoeft je niet te laten leiden door emoties
Gevoelens van angst kunnen je ervan weerhouden om iets te doen. Dat kan zinvol zijn als het om iets gevaarlijks gaat maar angst kan je ook belemmeren wanneer het om zaken gaat waar je naar verlangd. Bijvoorbeeld een relatie of een nieuwe baan. Omdat je bang bent om te solliciteren of te daten, zit je jezelf in de weg. Stel je het ergste scenario voor en bedenk hoe je daar vanuit een gevoel van zelfvertrouwen mee om kan gaan. Bedenk een meer aannemelijk scenario en zie voor je hoe je daar mee omgaat. Spreek jezelf moed in.
Door je bewust te zijn van je emoties kun je ze gebruiken in de communicatie met anderen.
Zo kun je anderen bijvoorbeeld laten weten dat je ze waardeert, bewondert of juist dat je ze niet begrijpt of je zorgen maakt. Door het uiten van emoties investeer je in een relatie. Emoties geven op die manier je relaties betekenis. Mensen weten wat ze aan je hebben en voelen zich daardoor veilig bij je, waardoor ze gemakkelijker hun eigen emoties tonen en zichzelf laten zien.
Emotionele intelligentie ontwikkelen vereist oefening in de volgende vaardigheden:
Zelfkennis
Zelfkennis vraagt oefening in het herkennen en erkennen van je eigen emoties.
Zelfvertrouwen
Vertrouwen ontwikkelen dat het goed is om je emoties serieus te nemen. Vertrouwen dat dit je relaties ten goede komt. Het zelfvertrouwen dat je mag zijn zoal je bent met al je emoties en gevoelens.
Empathie ontwikkelen
Wanneer je beschikt over empathie, kun je je inleven in de behoeften en waarden en normen van anderen, meevoelen met anderen, het begrijpen van de gedachten, gevoelens en intenties van een ander en het aanvoelen van non-verbale signalen.
Sociaal bewustzijn
Sociaal bewustzijn is een onderdeel van emotionele intelligentie. Door je bewust te zijn van anderen en van de interactie tussen mensen waar te nemen, zowel verbaal als non-verbaal, kun je goed afstemmen en aansluiten. Hiermee voorkom je misverstanden en onaangename reacties. Met behulp van sociaal bewustzijn, empathie en sociale vaardigheden kun je het escaleren van conflicten voorkomen. Sociale vaardigheden zorgen ervoor dat je verbaal en non-verbaal kunt aansluiten op de manier van communiceren van de ander en dat je in staat bent om jezelf te uiten.
De effectiviteit van je manier van leidinggeven wordt bepaald door de kwaliteit van het contact.
Het is niet zozeer wat je zegt maar het gaat veel meer om de verbinding die je met de ander weet te maken. Dat is van wezenlijk belang. Een succesvol sociaal leven en een succesvol professioneel leven hangt nauw samen met vaardigheden die voortkomen uit emotionele intelligentie. De basis van emotionele intelligentie bestaat uit het herkennen en erkennen van je eigen emoties en die van anderen om daarmee een goed verbinding te kunnen maken. Emoties brengen meer informatie over dan woorden en ze zijn betrouwbaarder dan woorden.
Wil je hiermee aan de slag?
Kijk op de mogelijkheden bij emotionele intelligentie coaching
Komt je intieme relatie in gevaar?
Ervaar je een disbalans in de relatie en denk je dat het aan jou ligt?
Is er sprake van gelijkwaardigheid, respect, loyaliteit, wederzijdsheid of niet?
In een relatie blijven waarin je chronisch tekort komt, is niet gezond.
Heb je behoefte om dit te onderzoeken, samen of alleen?
Dan nodig ik je uit voor een gratis, vrijblijvend kennismakings-en intakegesprek.
In dit gesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij jou past.
Goed om te weten dat ik geen druk uitoefen om te veranderen, geen zweverige aanpak heb. Ik houd van een respectvolle en heldere communicatie, zodat je precies weet waar we mee bezig zijn.
Ik, Marja Postema help je graag d.m.v. relatie coaching of de opleiding Emotioneel Meesterschap
Neem contact op via het contactformulier dan gaan we kijken wat voor jou de beste aanpak is.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk kind werk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal zes deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar. Door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijke proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag bloot gelegd wordt en belemmeringen oplost die, het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie, blokkeren.
Voor iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
Voor iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en aan het oplossen van hardnekkige patronen.
Voor iedereen die vat wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake/kennismakingsgesprek
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
