Wat is een emotionele bankrekening?
Een emotionele bankrekening is een metafoor van professor Stephen Covey die de balans weergeeft tussen geven en ontvangen binnen relaties. Deze metafoor is toepasbaar in elke persoonlijke of professionele relatie.
Net als een gewone bankrekening heeft ook de emotionele bankrekening twee kanten: je kunt opnames en stortingen doen. Niet in geld, maar in emotionele waarde. Wanneer de emotionele bankrekening positief staat, leidt dit tot een gezondere en gelukkigere relatie.
In dit artikel leg ik uit hoe een emotionele bankrekening werkt, waarom het belangrijk is om bewust te zijn van de balans tussen jou en je partner, wat een stabiele emotionele bankrekening je oplevert, hoe een tekort ontstaat en wat je kunt doen bij een disbalans.
Geven en ontvangen op je emotionele bankrekening
Wanneer je iets geeft, bijvoorbeeld aandacht, tijd, waardering, hulp bij een klus of een knuffel, doe je een opname van jouw emotionele vermogen; je emotionele bankrekening slinkt. Wanneer je alleen maar geeft, raakt je emotionele bankrekening op, en daarmee ook jij. Andersom geldt: wanneer iemand jou iets geeft, zoals aandacht, complimenten, een knuffel of hulp, dan wordt er een storting gedaan die het saldo op jouw emotionele bankrekening verhoogt en je gevoel van eigenwaarde en betekenis vergroot.
Hoe krijg je een positieve balans op de emotionele bankrekening van de ander?
- Oprecht luisteren.
- Afspraken en beloften nakomen, zodat je betrouwbaarheid toont.
- Complimenten geven en waardering uitspreken.
- Excuses aanbieden wanneer je een fout hebt gemaakt.
- Moeite doen om de ander te begrijpen.
- Onthouden welke onderwerpen belangrijk zijn voor de ander.
- Vragen naar belangrijke gebeurtenissen in het leven van de ander.
- Duidelijk zijn over wat de ander van je kan verwachten.
- Dankbaarheid uiten wanneer de ander moeite doet om te geven.
Het gevaar van te veel geven op emotioneel gebied
Wanneer je blijft geven aan de ander, terwijl je zelf al emotioneel in de min staat, ga je op een gegeven moment een tekort ervaren, terwijl de ander zich tevreden voelt over de relatie. Wanneer je bijvoorbeeld uit angst, gebrek aan assertiviteit of een gevoel van minderwaardigheid geen grenzen stelt of je eigen behoeften niet aangeeft, gaat het knagen en word je ontevreden. Dit uit zich vaak in emotioneel terugtrekken of vitten op de ander. Op zich is dit een begrijpelijke reactie, maar ze werkt niet en is schadelijk voor de relatie. Als je zelf in de min staat, kun je weinig hebben van de ander.
Deze situatie zie ik regelmatig tijdens relatiecoaching in mijn praktijk. De partner die te veel geeft, is dan geneigd boos en verontwaardigd te zijn, terwijl hij of zij zelf ook een aandeel heeft in het ontstaan van deze disbalans.
Hoe ontstaat een tekort op je emotionele bankrekening?
- Je neemt geen tijd voor de ander.
- Je luistert niet echt.
- Je toont geen belangstelling of interesse.
- Je toont geen of te weinig begrip.
- Je bent onaardig.
- Je bent te kritisch.
- Je bent eisend.
- Je bent verwijtend en beschuldigt de ander vaak.
- Je bent niet eerlijk en open.
- Je bent afstandelijk.
- Je wilt te vaak gelijk hebben.
- Je houdt je niet aan afspraken en beloften.
- Je neemt de ander niet serieus.
Besef dat wanneer je te weinig geeft, je uiteindelijk ook niets meer ontvangt van de ander. De situatie dat beide partners in een relatie boos zijn en elkaar niets meer geven, maak ik regelmatig mee tijdens relatiecoaching in mijn praktijk. Als jullie allebei in de min staan, kunnen jullie weinig van elkaar hebben. Het is een grote uitdaging voor een relatie om vanuit een tekort aan beide kanten weer te gaan geven, maar het is wel nodig om de relatie te herstellen.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Over de auteur
Ik ben Marja Postema. In mijn coachingspraktijk help ik al meer dan dertig jaar volwassenen die worstelen met zichzelf, moeite hebben met emoties, van zichzelf of van anderen, in relaties of op het werk. In mijn coaching werk ik praktisch, nuchter en, waar nodig, diepgaand, zonder zweverigheid, zodat je weer grip krijgt op jezelf en je leven.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Waarom het belangrijk is om je bewust te zijn van een emotionele bankrekening
Om in elke belangrijke relatie te zorgen voor een stabiele, gelijkwaardige vertrouwensrelatie, is het belangrijk om enerzijds te zorgen voor de ander door te geven, en anderzijds alert te zijn op je eigen emotionele behoeften. Dat kan betekenen dat je grenzen aangeeft wanneer iemand te veel van je vraagt.
Wanneer je in een relatie, dat kan een vriendschap, een collegiale relatie, familie of een intieme relatie zijn, meer geeft dan je ontvangt, ontstaan irritatie, teleurstelling en wantrouwen. Wanneer bij beide personen de emotionele bankrekening goed gevuld is, kun je spreken van een stabiele, duurzame relatie waarin je erop vertrouwt dat je op elkaar kunt rekenen.
Wat levert een stabiele emotionele bankrekening op?
Wanneer er een balans is tussen geven en ontvangen in een relatie, groeit jouw vertrouwen in die persoon. Je vertrouwt erop dat je aandacht krijgt, dat iemand belangstelling in je heeft en betrokken is. Je kunt bij die persoon terecht, en dat gevoel is wederzijds.
Bij een goede balans geven je relaties je meer plezier, krijg je steun en betrokkenheid, en verlopen samenleven en samenwerken soepel. Een positief saldo vormt de basis voor gezonde en effectieve interacties. De relatie is veerkrachtig en kan tegen een stootje, omdat er in de basis vertrouwen is; meningsverschillen lopen niet uit de hand. Je voelt je voldoende veilig om kwetsbaar te zijn en irritaties te uiten.
Jouw emotionele bankrekening bij werkrelaties
Emoties en gevoelens spelen overal waar mensen met elkaar omgaan een rol, en zeker in werksituaties, waarin rivaliteit en jaloezie een grote rol spelen, evenals de behoefte om gezien, gewaardeerd en erkend te worden in jouw bijdrage. Helaas blijven emoties vaak onuitgesproken en gaan ze ondergronds de samenwerking op een negatieve manier beïnvloeden, bijvoorbeeld door tegenwerking of eindeloze discussies. Het zou helpen om de werking van een emotionele bankrekening bespreekbaar te maken, want het komt de samenwerking ten goede als je positief staat op je emotionele bankrekening bij collega’s en je leidinggevende. Met stortingen draag je bij aan een positief onderling gevoel; hoe hoger het saldo op de emotionele bankrekening van de ander, hoe makkelijker de samenwerking verloopt.
Wat kun je doen aan een disbalans op je emotionele bankrekening?
Het is belangrijk om de disbalans bespreekbaar te maken op een manier die de ander kan horen, zonder verwijt. De ander moet bovendien het vermogen en de moed hebben om er goed naar te luisteren en op zichzelf te reflecteren, om te ontdekken of hij of zij herkent wat er gezegd wordt.
Het vraagt moed om te zien dat de ander meer geeft en jij meer ontvangt; het is een besef dat je iets goed te maken hebt. Misschien zie je dan ook in hoe de ander eigenlijk altijd al gestort heeft op jouw emotionele bankrekening, maar dan ongezien door jou, omdat je een andere liefdestaal spreekt of omdat je geen idee hebt hoe je een duurzame relatie in stand houdt. Jouw manier van emotioneel storten kan bijvoorbeeld zijn door veel waardering te uiten, terwijl die van de ander misschien dienstbaarheid is: veel voor je doen, maar niet veel complimenten geven.
Lees meer over de verschillende liefdestalen
Begin met eerlijk op je eigen gedrag te reflecteren:
- Geef je te veel uit angst voor afwijzing, of omdat je dit zo geleerd hebt?
- Maak je je eigen behoeften niet bespreekbaar?
- Neem je te veel en negeer je de behoeften van de ander?
- Besef je dat er een balans moet zijn tussen geven en ontvangen voor een goede relatie?
- Besef je dat jij emotioneel ook iets te geven hebt?
Hoe krijg je meer invloed op de emotionele bankrekening van belangrijke mensen om je heen?
- Ontwikkel zelfkennis over emotioneel en sociaal geven en ontvangen.
- Ontwikkel een gevoel van eigenwaarde, het besef dat je recht hebt op aandacht en zorg.
- Ontwikkel empathie, zodat je je kunt inleven in de behoeften, waarden en normen van anderen, en hun gedrag en denkwijze kunt begrijpen.
- Ontwikkel sociaal bewustzijn, zodat je leert afstemmen op de ander.
Wil je hiermee aan de slag?
Voor leidinggevenden bied ik emotionele intelligentie coaching aan.
Komt je intieme relatie in gevaar?
Wanneer je in een relatie, dat kan een vriendschap, een collegiale relatie, familie of een intieme relatie zijn, meer geeft dan je ontvangt, ontstaan irritatie, teleurstelling en wantrouwen. Jouw emotionele bankrekening raakt leeg. Dat voelt eenzaam en verdrietig, en kan ook een gevoel van afwijzing geven.
- Ervaar je een disbalans in de relatie?
- Is er een gebrek aan emotionele verbinding?
- Heb je behoefte om dit te onderzoeken, samen of alleen?
Dan nodig ik je uit voor een gratis, vrijblijvend kennismakings- en intakegesprek.
In dit gesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij je past.
Goed om te weten: ik oefen geen druk uit om te veranderen en heb geen zweverige aanpak. Ik houd van respectvolle en heldere communicatie, zodat je precies weet waar we mee bezig zijn.
Ik, Marja Postema help je graag d.m.v. relatie coaching of de opleiding Emotioneel Meesterschap
Neem contact op via het contactformulier dan gaan we kijken wat voor jou de beste aanpak is.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk kind werk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal zes deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar. Door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijke proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag bloot gelegd wordt en belemmeringen oplost die, het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie, blokkeren.
Voor iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
Voor iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en aan het oplossen van hardnekkige patronen.
Voor iedereen die vat wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake/kennismakingsgesprek
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
