Ook al heb je zo vaak gehoord dat verliefdheid niet eeuwig duurt, je kunt je nauwelijks voorstellen dat het ooit overgaat. Je denkt werkelijk dat je partner de leukste, liefste, coolste, interessantste, mooiste en grappigste mens in het universum is. Met andere woorden: je idealiseert je partner, maar het voelt alsof dat beeld klopt.
Maar dan gebeurt het écht. Je gaat andere dingen zien bij je partner. Eerst wil je er nog niet aan, maar uiteindelijk kun je niet anders dan erkennen dat er een lichte teleurstelling ontstaat: het beeld dat je van je partner hebt (of had) blijkt niet helemaal te kloppen.
De twijfel slaat toe. Is dit wel de juiste partner? Was ik blind?
Wat is normaal?
Normaal is dat je je tijdens de verliefdheidsfase enorm met elkaar verbonden voelt. Je voelt je samen één. Je gaat in elkaar op, je versmelt bijna. Alles gaat vanzelf.
En het is óók normaal dat je na die periode van versmelting weer meer ademruimte voor jezelf wilt.
Dat komt doordat we allemaal twee primaire behoeften hebben: de behoefte aan verbinding en ergens bij horen, én de behoefte om jezelf te mogen zijn, je te ontwikkelen en je eigen verlangens vorm te geven. In een relatie is het een uitdaging om hier een goede balans in te vinden, zonder strijd. Dat betekent dat je respect hebt voor de behoeften van je partner, onderzoekt in hoeverre je daaraan kunt tegemoetkomen en ook grenzen durft te stellen wanneer iets voor jou niet goed voelt.
Wanneer de ene partner veel behoefte heeft aan versmelting en de ander juist weer meer zijn of haar eigen weg wil gaan, kan dat een crisis veroorzaken. Vaak zijn het mannen die zich weer willen losmaken. In mijn relatie ben ik het juist die graag mijn eigen gang gaat, terwijl mijn man meer behoefte heeft om samen te zijn.
Het idee loslaten dat je eeuwig verliefd moet blijven
De versmelting is heerlijk, dat gevoel dat alles vanzelf gaat. Het is logisch dat het verlies van dat gevoel je onzeker maakt. Hoe meer je in een droombeeld hebt geleefd, hoe heviger de schok wanneer je ziet dat het inderdaad een droombeeld was.
“Help, wie is die man/vrouw? Ik ken hem/haar niet!”
Je gaat twijfelen aan je liefde voor je partner of aan de liefde van je partner voor jou. Je partner valt van zijn of haar voetstuk. Maar de vraag is: wie heeft hem/haar daar op gezet? Nu zie je vooral tekortkomingen, onaangename eigenschappen en rare gewoontes. Je kunt het gevoel hebben dat je partner je verstikt en opeist, of juist dat je partner verdwenen is, letterlijk door afwezigheid of figuurlijk achter een dikke muur.
Eerst voelde je je nog zo geliefd, gezien en serieus genomen. Nu ervaar je vooral kritiek, afwijzing en veroordeling.
De verliefdheid verandert in teleurstelling, irritatie, wantrouwen, ongeloof en soms zelfs walging. Je verwijt elkaar dat de ander je voor de gek heeft gehouden. De pot verwijt de ketel. En je krijgt ruzie over verschillen die nu ineens glashelder zijn. De één houdt van een opgeruimd huis, de ander vindt dat je daar niet moeilijk over moet doen.
Je moet elkaar opnieuw gaan vinden
Jullie zijn beiden van de roze wolk gevallen en staan met je benen op de grond, waar het kil en koud kan voelen. Het is logisch dat je je afvraagt of je wel bij elkaar past. Ben je bereid om te onderzoeken of je die leuke, aardige, vrolijke partner weer kunt terugvinden? Maar ook of je de minder leuke eigenschappen, die er altijd al waren, kunt accepteren?
Het vraagt om het besef dat iedereen, net als jij, minder mooie kanten heeft en dat een relatie geen kant-en-klare oplossing is voor al je gemis en verlangens. Je partner kan jou niet gelukkig maken. Het is ook niet zijn of haar verantwoordelijkheid.
Verschillende behoeften en opvattingen
Tijdens de verliefdheid ervaar je geen verschillen, je vindt alles leuk aan de ander. Maar zodra je weer met beide benen op de grond staat, ontdek je dat jullie andere behoeften en opvattingen hebben. De een wil graag uitgaan, de ander voelt zich fijner thuis. Hoe verschilt jullie behoefte aan intimiteit? Aan samen dingen doen versus een eigen leven leiden? En hoe verschillen jullie opvattingen over eten, vrienden en familie, vrije tijd en “hoe je hoort te leven”? De een kan daarin veeleisend zijn en de ander juist onverschillig.
Liefde is een werkwoord
Naast de persoonlijke confrontatie die je via je partner krijgt, is het belangrijk te beseffen dat liefde niet vanzelf gaat. Je verlangt naar liefde en emotionele warmte. Je hebt ervaren hoe fijn het samen kan zijn. Dat kan motivatie zijn om te zoeken naar de sleutel om dat gevoel weer te bereiken. Een relatie groeit door de inzet van beide partners, door betrokken te blijven en door het vermogen om open en kwetsbaar te zijn.
Bewezen kenmerken van een goede relatie:
- Een goede balans tussen samen zijn en een eigen leven leiden
- Goed met elkaar kunnen praten.
- Belangstelling voor elkaar hebben.
- Wederzijds respect.
- Gezamenlijke interesses, naast ieders eigen leven.
In plaats van verliefdheid: liefde ontwikkelen
Hoe doe je dat?
Wanneer de verliefdheid wegebt en teleurstelling op teleurstelling volgt, komt er een moment waarop je moet beslissen of je de relatie loslaat en opnieuw op zoek gaat naar verliefdheid, vanuit een bijna kinderlijk verlangen naar de zogenaamde “ware”.
Of dat je besluit, zoals Gert (een client) dat deed na drie verliefdheidsrelaties, om de relatie een echte kans te geven. Dat betekent dat je bereid bent te investeren, te accepteren dat je niet elke dag liefde voelt en dat je elkaar soms het liefst achter het behang zou plakken. Dat je af en toe even moet opladen bij een vriend(in).
Vanuit je eigenheid elkaar vinden
Hoe heerlijk het ook is om in elkaar op te gaan, de behoefte om weer op eigen benen te staan komt onvermijdelijk. Je hebt je autonomie, eigenheid en zelfstandigheid nodig om een gelijkwaardige relatie te kunnen opbouwen. In versmelting maakt het niet meer uit wat jij zelf wilt, je geeft jezelf op. Het kan voelen als een verslaving, waarbij je hunkert naar vervulling. Terwijl je juist veel meer te bieden hebt wanneer je stevig op je eigen benen staat.
Je partner valt op jou. Maar op WIE dan?
Waar valt je partner op? Wat laat jij van jezelf zien?
Het kostbaarste dat je kunt geven is jezelf. Je deelt je leven met een ander. Je deelt wat in je leeft: enthousiasme, vriendelijkheid, hulpvaardigheid, creativiteit, wilskracht, je interesses en kennis, en je gevoeligheden. Jezelf in al je talenten, eigenaardigheden en kwetsbaarheden aan elkaar laten zien, zorgt voor diepe verbinding.
Respect en betrokkenheid
Het cement van jullie relatie is respect en betrokkenheid. Zonder die twee heb je geen intieme relatie. Respect betekent dat je respect hebt voor de keuzes die je partner maakt, ook al zou jij andere keuzes maken. Betrokkenheid wordt gevoed door nieuwsgierigheid en oprechte interesse in het wel en wee van je partner. Wat maakt zij/hij mee, wat zijn geliefde bezigheden, wat zijn lastige uitdagingen.
Een balans tussen geven en ontvangen
Voor een gelijkwaardige relatie is het belangrijk dat er balans is in liefde geven en ontvangen. Maar ook in jezelf laten zien, steun vragen en geven, je aanpassen en je best doen om het fijn te hebben samen.
De relatie als spiegel
Wat vaak onderbelicht blijft, is dat een relatie een spiegel is die je een soms pijnlijke waarheid over jezelf laat zien. En tegelijkertijd krijg je een handreiking: de kans om te leren, te geven en te ontvangen. Wanneer je beiden bereid bent aan jezelf te werken en je te ontwikkelen, kun je samen een liefdevolle relatie creëren. Maar dat krijg je niet cadeau.
Wil je leren hoe je liefde kunt ontwikkelen?
Ik, Marja Postema, help je graag d.m.v. individuele coaching of relatie coaching
Neem contact op via het contactformulier voor een gratis kennismakingsgesprek. Dan gaan we kijken wat voor jou of jullie de beste aanpak is.
