Hoe kom je bij je gevoel? Een effectieve aanpak om meer te voelen
Door Marja Postema | Coach en trainer Emotioneel Meesterschap
In mijn coachingpraktijk krijg ik regelmatig deze vragen: Hoe kom ik meer bij mijn gevoel? Hoe kom je uit je hoofd in je gevoel? Ik begrijp dat dat lastig is als je in een wereld leeft waarin alleen het hoofd wordt aangesproken. In onze westerse samenleving wordt het uiten van emoties vaak ontmoedigd, omdat rationeel denken meer gewaardeerd wordt. Alles moet praktisch en logisch zijn, en emoties worden vaak als een obstakel gezien.
Iedereen heeft gevoelens, dus jij ook
Dit is een fundamenteel gegeven. Ieder mens is in staat om emoties te ervaren zoals verdriet, angst, boosheid, vreugde, jaloezie, schaamte, hoop en machteloosheid. Je bent ermee geboren, maar door de jaren heen heb je ze misschien weggestopt, ergens in een kamer die stevig op slot zit. Je bent ervan afgesneden en hebt geleerd ze niet meer te gebruiken.
Maar er is hoop. Het is mogelijk om de sleutel te vinden, die kamer te openen en de rijkdom van je emoties terug te vinden. Je hoeft ze niet aan te leren. Je hoeft ze alleen maar opnieuw te ontdekken.
De meesten van ons hebben nooit geleerd hoe we op een gezonde manier met emoties omgaan. En dat is opmerkelijk, want emoties vormen de basis van wie we zijn en hebben een diepe invloed op ons welzijn. Zelfs als je je emoties negeert of onderdrukt, blijven ze een krachtige, onbewuste rol in je leven spelen.
Het voelen is altijd aanwezig
Emoties bepalen, bewust of onbewust, de dynamiek in al je relaties, zowel privé als op het werk. Je kunt leren meer te voelen en leren om emoties als een kompas te gebruiken.
Wat is ervoor nodig om meer te kunnen voelen?
Wat het in eerste instantie vraagt, is de bereidheid om te onderzoeken of het beeld dat je van jezelf hebt wel klopt. Ik zag mezelf altijd als een nuchtere Groningse vrouw, maar ontdekte later dat ik juist ontzettend gevoelig was. Nadat ik al jong het contact met mijn emoties kwijt was, heb ik vele methoden ondergaan om opnieuw te kunnen voelen en mezelf te accepteren als een gevoelsmens. Door al die ervaringen heb ik een aanpak ontwikkeld die je helpt de belemmeringen weg te nemen en meer te voelen.
Deze aanpak bestaat uit de volgende stappen.
Stap 1: Bewust worden van jouw strategieën om niet te voelen
Het vraagt een open, onderzoekende houding om te ontdekken hoe je momenteel met je emoties omgaat. Je ervaringen in de kindertijd en het voorbeeldgedrag van je opvoeders hebben een enorme invloed op hoe jij met emoties omgaat. De invloed van het gezin waarin je bent opgegroeid is vaak groter dan je denkt.
Iedereen ontwikkelt strategieën om emoties te vermijden of te onderdrukken: de één rationaliseert ze, de ander relativeert ze. Wanneer je in staat bent om deze strategieën en oordelen los te laten, heb je al een enorme barrière doorbroken.
Er zijn veel manieren om niet te hoeven voelen. Zo kun je emoties wegrationaliseren of bagatelliseren. Wil je ontdekken welke strategie jij hebt om emoties te vermijden?
Stap 2: Bewust worden van jouw zelfbeeld
Jouw zelfbeeld is het beeld dat je van jezelf hebt: wie je denkt dat je bent. Dit beeld wordt sterk beïnvloed door je ervaringen in de kindertijd. De verwachtingen, normen en waarden van je ouders, beloning en straf, bepalen hoe jij je gaat gedragen in de wereld, wat je wel zegt en doet, en wat je juist niet zegt en doet. Elk kind zoekt liefde en waardering, terwijl het afwijzing en kritiek probeert te vermijden. Dit leidt tot een systeem van aanpassing. Er is op zich niets mis met aanpassing, maar wanneer dit ten koste gaat van je authenticiteit, ontstaan er problemen.
Lees ook: Wie je denkt dat je bent en wie je bent kunnen twee verschillende werelden zijn
Stap 3: Bewust worden van de eenheid tussen lichaam en emoties
Wanneer ik verdrietig ben, voel ik een zwaar gevoel op mijn borst en staan de tranen in mijn ogen te dringen om naar buiten te komen. Dit is zowel een fysieke als een emotionele ervaring. Het lichaam toont je de weg. Het vraagt enkel om stil te staan en het te herkennen.
Het is essentieel om lichaamssignalen te begrijpen en ze betekenis te geven. Dit vraagt innerlijke aandacht voor de spanning in je nek of rug, onrustige benen, vermoeide ogen, klemmende kaken of pijn in je buik. Spreekwoorden maken deze verbinding ook duidelijk: “een brok in je keel”, “een last op je schouders” of “vlinders in je buik”.
Ervaar deze lichamelijke gevoelens en probeer erin te ontspannen. Je gevoel weet precies wat het wil. Luister ernaar en ontdek welke informatie het je geeft. Wat zijn de onderliggende behoeften?
Stap 4: Je verdiepen in de functie van de verschillende emoties
Gevoelens geven aan wat je wilt, wat je niet wilt, wanneer je gelukkig bent en wanneer je in gevaar bent. Ze hebben allemaal een specifieke functie en helpen je de juiste richting te vinden:
- Boosheid vraagt om grenzen aan te geven of ergens voor te staan.
- Angst waarschuwt je voor gevaar of voor iets wat je niet aankunt.
- Verdriet is een natuurlijke ontlading bij teleurstelling of verlies.
Door meer inzicht te krijgen in de functie van je emoties, leer je ze te erkennen en serieus te nemen.
Lees ook: Tien belangrijke functies van emoties
Stap 5: Het voelen via je zintuigen ervaren
Via je zintuigen, je lichaam, je verbeelding en beweging neem je de wereld waar: door middel van ogen, oren, neus, aanraking en smaak. Gevoelens zijn reacties op wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en ervaart. Alles wat je zintuiglijk ervaart, reageer je meestal op met een oordeel. Je vindt een schilderij lelijk of mooi, je vindt klassieke muziek een genot of een onbegrijpelijke chaos, je vindt stamppot boerenkool lekker of niet te eten.
We beleven al deze zintuiglijke ervaringen anders, omdat ieder mens zijn eigen voorkeuren en afkeer heeft. Je kunt je bewustzijn in zintuiglijke waarneming trainen door te kijken, luisteren, proeven en aanraken, en jezelf de vraag te stellen: hoe beleef ik dit, in plaats van: wat vind ik hiervan?
Stap 6: Het voelen in je lichaam ervaren
Hiervoor is het belangrijk dat je je lichaam leert waarnemen en stilstaat bij de verschillende lichamelijke sensaties die een emotie aankondigen. Je zult ervaren dat een emotie een golfbeweging is van energie die komt en gaat. Wanneer je emoties kunt toestaan, ga je langzaam aan emoties en alle verschillende gevoelsnuances herkennen. Wanneer je ze vervolgens erkent, kun je ze gebruiken als informatiebron en de energie van emoties benutten om in beweging te komen. Hierdoor blijf je alert en vitaal.
Wat levert meer voelen je op?
Zowel in je sociale relaties als op het werk geldt: wanneer je je gevoelens deelt, word je gekend en kan iemand meeleven of meegenieten. Wanneer je openstaat voor de gevoelens van anderen, ontdek je bijvoorbeeld waar de ander blij van wordt of waar hij tegenop ziet. Zo ontstaat er betrokkenheid en begrip.
Als je niet in staat bent te voelen wat anderen ervaren, bestaat het risico dat je steeds meer afstand gaat ervaren. Wanneer je niet deelt wat je bezighoudt en jezelf afsluit, kan niemand een steun voor je zijn en kun je vervreemd raken van jezelf en anderen.
Lees meer over omgaan met kwetsbaarheid en hoe je meer diepgang in relaties krijgt.
Wie zijn eigen gevoelens goed kent en accepteert, kan zich gemakkelijker verplaatsen in de emoties van anderen. Daardoor verbetert de kwaliteit van je relaties.
In mijn coachingpraktijk zie ik regelmatig mensen die niet meer oppervlakkig willen leven, omdat ze zich daardoor vaak leeg voelen en in het contact met anderen niet goed weten hoe ze een relatie of een vriendschap diepgang geven. Dat is een meer dan voldoende reden om meer te willen voelen.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Over de auteur Marja Postema is coach met meer dan 30 jaar ervaring in het begeleiden van volwassenen die worstelen met emoties, van zichzelf of van anderen, in relaties of op het werk. Ze is auteur van het boek Emoties, wat moet ik ermee? en ontwikkelaar van de opleiding Emotioneel Meesterschap. Ze werkt praktisch, nuchter en diepgaand, zonder zweverigheid.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Wil je meer leren voelen?
Wil je meer diepgang creëren in je relaties en meer in contact komen met je binnenwereld? Dan nodig ik je uit voor een gratis, vrijblijvend kennismakings- en intakegesprek.
In dit gesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij jou past.
Neem contact op via de contactpagina of bekijk de coaching mogelijkheden en ervaringen van cliënten.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Voor iedereen die al een tijd bezig is met persoonlijke ontwikkeling en bewustwording.
Voor wie behoefte heeft aan verdieping, helderheid en het oplossen van hardnekkige patronen.
Voor iedereen die grip wil krijgen op verschillende vormen van conditionering.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake-,kennismakingsgesprek
De coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
Wil je zelfstandig aan de slag?
Bekijk dan±
Het boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’
Het boek ABC van 15 emoties
