Omgaan met klagende mensen: acht effectieve strategieën
Iedereen klaagt wel eens, over het weer, de file, de politiek, de partner of de opgroeiende kinderen. Dat is menselijk en volkomen normaal. Maar wat doe je als iemand in jouw omgeving structureel en eindeloos blijft klagen? In dit artikel lees je wat er achter klaaggedrag schuilt, welke mensen er gevoelig voor zijn en welke acht strategieën je concreet kunt inzetten om er effectief mee om te gaan.
Leer hoe je klagende mensen kunt stoppen!
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Over de auteur
Ik ben Marja Postema, eigenaar van de Emotionele intelligentie Academie. Al meer dan dertig jaar begeleid ik volwassenen die worstelen met zichzelf, moeite hebben met emoties van henzelf of van anderen, en vastlopen in relaties of op het werk. Mijn aanpak is praktisch, nuchter en diepgaand waar nodig, zonder zweverigheid. Zo krijg je weer grip op jezelf en op je leven.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Wat is er positief aan klagen?
Samen klagen verbindt en lucht op. Het helpt om je hart te luchten over vervelende collega’s, een lastige leidinggevende, veeleisende partners of moeilijke kinderen. Ook na een stressvolle dag werkt even klagen als uitlaatklep: de spanning daalt en je kunt daarna weer verder.
Wanneer wordt klagen negatief?
Klagen wordt problematisch als iemand er niet meer mee stopt. Voortdurend klagen verpest de sfeer op het werk, zuigt energie weg en levert geen constructieve bijdrage aan samenwerking of probleemoplossing.
De omgeving is vaak bereid om het klagen een tijdje aan te horen, maar op een gegeven moment wil er een oplossing of een besluit komen: doorgaan of stoppen. Er ligt een grens aan wat je kunt dragen. Wanneer het klagen als gezeur aanvoelt, is die grens bereikt. Voor de klager zelf geldt: als je merkt dat je eigen klagen in gezeur verandert, is dat een signaal om een rigoureuze stap te zetten.
Lees meer over het stellen van grenzen
In mijn coachingspraktijk spreek ik regelmatig mensen die moeite hebben met klagende anderen en niet goed weten hoe ze het gesprek kunnen stoppen of er iets van kunnen zeggen.
Welke mensen hebben de neiging om te klagen?
Klagen is zelden doelloos. Achter klaaggedrag gaan vaak herkenbare patronen schuil:
- Mensen die niet voor zichzelf opkomen.
- Zekerheidszoekers die bang zijn voor verandering.
- Harmoniezoekers die een confrontatie of conflict uit de weg gaan.
- Mensen die de verantwoordelijkheid buiten zichzelf leggen.
- Mensen die vooral zien wat er misgaat.
- Oververantwoordelijke medewerkers die geen nee kunnen zeggen.
- Mensen met strenge normen en waarden: “Dit hoort toch normaal te zijn.”
- Mensen die gevoelig zijn voor onrechtvaardigheid.
- Mensen die moeite hebben met tegenslag.
- Mensen die klagen om de aandacht die het oplevert.
Mensen die moeite hebben met een confrontatie, kiezen voor klagen omdat dat veiliger en gemakkelijker voelt. Hoeveel mensen klagen niet over het eten in een restaurant, maar zeggen netjes “Prima” als de serveerster vraagt hoe het smaakt?
We hebben allemaal beelden over hoe de wereld zou moeten zijn, gevoed door idealen, een beschermde opvoeding of strenge normen en waarden. Zodra je de echte wereld betreedt, je eerste baan hebt of je eerste vaste relatie, blijkt die wereld heel anders te zijn: niet eerlijk, niet open, niet sociaal, vol rivaliteit en soms zelfs pesterij. Klagen is dan een begrijpelijke reactie, maar zelden een oplossing.
Acht effectieve strategieën om met klagende mensen om te gaan
Strategie 1. Begrip tonen
Klagende mensen zijn vervelend. Je zou willen dat ze hun problemen zelf oplosten. Toch is het niet verstandig om iemand die voor het eerst bij je komt klagen meteen de deur te wijzen; daarmee verlies je zijn of haar bereidheid.
Begrip tonen is effectief als iemand even stoom wil afblazen. Dat is moeilijk als je klaaggedrag persoonlijk opvat, maar bedenk: mensen waarderen het als ze serieus genomen worden. Dat is vaak al voldoende om daarna open te staan voor oplossingen. Door te luisteren help je de spanning te laten zakken. Reageer je gespannen op een gespannen persoon, dan krijg je dubbele spanning terug en neemt de kans op escalatie toe.
Lees meer over begrip tonen en empathie
Strategie 2. Van een probleem een uitdaging maken
Mensen die klagen omdat ze bang zijn iemand aan te spreken of voor zichzelf op te komen, hebben aanmoediging nodig om lastige situaties aan te gaan. Stel: een medewerker klaagt over een collega die zich te veel met zijn werk bemoeit. De uitdaging is om grenzen te stellen.
Formuleer samen een concreet leerdoel, bijvoorbeeld: “Ik geef mijn mening vaker.” Deel dat grote doel op in kleine stappen. De eerste stap kan zijn: tijdens de vergadering aanstaande maandag één vraag stellen als je iets niet begrijpt. Zo wordt het beheersbaar.
Lees meer over grenzen stellen
Je kunt iemand ook wijzen op de Assertieve rechten. Vraag de gratis checklist hieronder aan.
Strategie 3. Even lekker samen klagen
Soms is het zinvol om gezamenlijk te klagen, zeker na een gedeelde tegenslag. Als team een opdracht misgelopen of een target niet gehaald? Door samen te klagen verwerk je de teleurstelling en versterk je de onderlinge band. Sluit daarna af door te erkennen dat iedereen baalt, en stap vervolgens over naar een rationele analyse of nieuwe oplossingen.
Wanneer je die ruimte voor emoties niet geeft, verdwijnen ze niet; ze gaan ondergronds en uiten zich later als gezeur of verstoren de samenwerking.
Lees meer over beter omgaan met emoties
Strategie 4. De emotionele ballon leeg laten lopen
Het is niet verstandig om iemand die boos is direct naar een rationeel gesprek te sturen. Boosheid is een sterke energie; onderdruk je die, dan zoekt ze een andere uitweg. Gefrustreerde mensen hebben tevergeefs van alles geprobeerd en moeten die frustratie kwijt.
Het werkt het best om even mee te gaan in de boosheid, of rustig te zeggen dat je begrijpt dat iemand boos is. Zo help je de ballon van frustratie leeg te laten lopen. Daarna is iemand doorgaans in staat een rustig gesprek te voeren. Soms volgt er ook verdriet of tranen: dat is prima, want huilen lucht op.
Lees meer over omgaan met boosheid
Strategie 5. Een negatieve kijk ombuigen naar een positieve kijk
Mensen die structureel negatief kijken, hebben iemand nodig die hun blik verschuift. Iemand die denkt dat niets goed gaat, kan het ontluisterend vinden om te horen wat er allemaal wél goed gaat. Het werkt als een reset: op dat moment houdt het klagen doorgaans op. Je kunt ook simpelweg vragen om het gesprek op een positief onderwerp te richten.
Strategie 6. Doorverwijzen bij klagen over een ander
Wanneer iemand klaagt over een ander, is de logische vraag: “Heb je het er al met die persoon zelf over gehad?” Als diegene bang is voor een confrontatie, kun je helpen de opties op een rij te zetten en te bedenken wat hij of zij concreet zou kunnen zeggen. Ook hier kan bewustwording van de Assertieve rechten een steun zijn.
Strategie 7. Relativeren
Relativeren is waardevol voor oververantwoordelijke mensen en voor mensen die bang zijn om te falen of slecht omgaan met tegenslag. Breng de klaagzang in perspectief: hoe erg is het als iets niet lukt? Geef complimenten over alles wat iemand al heeft bereikt. Laat weten dat het niet erg is als iets een keer niet wordt gehaald. Benadruk ook dat niet alles op de schouders van één persoon rust.
Strategie 8. Aanspreken en grenzen stellen
Klagers die zich vastbijten en niet meer loslaten, hebben een andere aanpak nodig dan medeleven. Meestal weet je wel wie dat zijn. Bij hen moet je een duidelijke grens stellen. Dat kan vriendelijk: “Je mag even je verhaal doen en daarna stoppen we ermee.” Of directer: “Ik ben nu klaar met dit gesprek.” Spreek diegene daarnaast aan op eigen verantwoordelijkheid: wat kun jij zelf doen? Je kunt eventueel helpen om keuzemogelijkheden bewust te maken.
Conclusie
Klaaggedrag vraagt om een aanpak op maat. In plaats van het klagen als het probleem te zien, is het waardevol om het als een symptoom te herkennen: een uiting van angst, onzekerheid, frustratie, strenge normen, een negatief wereldbeeld of moeite met tegenslag.
De enige uitzondering is iemand die klaagt puur om de aandacht. Na verloop van tijd herken je die persoon, want niets lijkt te werken. Ga dus niet meteen geïrriteerd reageren, maar onderzoek eerst wat de onderliggende oorzaak is.
Wanneer de emotie op de voorgrond staat, is het slimmer om op die emotie in te gaan dan op de inhoud van het geklaag. Even meegaan in het gevoel of de emotie benoemen, helpt. Mensen die structureel belemmerd worden door confrontatieangst of onzekerheid, adviseer ik professionele begeleiding te zoeken bij een coach of een assertiviteitstraining te volgen.
Wil je hier persoonlijk mee aan de slag?
Wil je jouw zelfkennis en mensenkennis ontwikkelen met behulp van een effectief stappenplan?
Wil je leren omgaan met klagende mensen?
Dan nodig ik je uit voor een gratis, vrijblijvend kennismakings-en intakegesprek.
In dit gesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij jou past.
Goed om te weten dat ik geen druk uitoefen om te veranderen, geen zweverige aanpak heb. Ik houd van een respectvolle en heldere communicatie, zodat je precies weet waar we mee bezig zijn.
Ik, Marja Postema help je graag d.m.v. individuele coaching of de opleiding Emotioneel Meesterschap
Neem contact op via het contactformulier dan gaan we kijken wat voor jou de beste aanpak is.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk kind werk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal zes deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar. Door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijke proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag bloot gelegd wordt en belemmeringen oplost die, het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie, blokkeren.
Voor iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
Voor iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en aan het oplossen van hardnekkige patronen.
Voor iedereen die vat wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake/kennismakingsgesprek
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
