Schaamte kun je overwinnen door los te komen van sociale normen en waarden die niet bij je passen.
Je bent bang om afgewezen te worden omdat je niet voldoet aan bepaalde sociale normen en waarden. De normen en waarden die je in je kindertijd hebt meegekregen, beïnvloeden je sterk. Schaamte- en schuldgevoelens helpen je om je aan te passen aan de groepsnorm, wat tot op zekere hoogte nuttig is. Maar als het afwijken van die norm voelt als totale afwijzing, kan dat je autonomie en persoonlijke ontwikkeling belemmeren.
Schaamte is een pijnlijke en onaangename emotie, omdat je jezelf als persoon afwijst. Je voelt dat je niet voldoet aan de normen en waarden van de groep waartoe je behoort, of waar je graag bij zou willen horen. Dit gevoel kan je behoorlijk in de weg zitten.
Je kunt loskomen van schaamte door je bewust te worden van negatieve gedachten. Gedachten als: “Ik heb iets vreselijks gedaan” of “Wat zullen ze wel niet van me denken? Hoe stom was dat van mij.” Deze gedachten versterken het gevoel van schaamte en kunnen leiden tot zelfafwijzing. Bij schaamte gaat het om een negatieve beoordeling van jezelf. Je kunt je overal voor schamen: je lichaam, je afkomst, je faalangst, je gedachten, je boosheid, je oordelen of je onhandige gedrag.
Je kunt schaamte overwinnen door zelfkritiek te verminderen
Schaamtegevoelens worden vaak versterkt door een innerlijke criticus: een stem die voortdurend afkeuring uitspreekt over wat je doet en wie je bent. De innerlijke criticus maakt je duidelijk dat je iets doms, stoms, onzorgvuldigs of onnadenkends hebt gedaan. Dit zelfverwijt maakt het gevoel van schaamte nog erger.
Deze criticus is ontstaan in de kindertijd en had oorspronkelijk als doel je te beschermen tegen afwijzing, maar kan later destructief worden. Jouw Innerlijke Criticus is gevormd door de normen, waarden, eisen, verwachtingen en het voorbeeldgedrag van je ouders. Als kind heb je de oordelen van je ouders aangenomen als waarheid.
Misschien waren ze erg prestatiegericht, of vonden ze dat gevoelens zwak waren en moedigden ze je aan om het leven vooral rationeel te benaderen. Misschien hadden ze weinig tot geen aandacht voor jou, waardoor je hebt geconcludeerd dat je er niet toe deed.
De Innerlijke Criticus verwoord conclusies die je jong hebt getrokken:
- Je bent een lastpost
- Je bent een slet
- Ik wou dat je nooit geboren was
- Er komt niets van jou terecht
- Je bent een watje
Zelfs als je je ouders niet meer ziet, of als ze niet meer leven, zijn hun stemmen in jou geïnternaliseerd. De Innerlijke Criticus wil er zeker van zijn dat je opgewassen bent tegen aanvallen van buitenaf. Zijn intentie is, gek genoeg, positief.
Na verloop van tijd lijkt de Innerlijke Criticus echter een eigen leven te gaan leiden, vol kritiek. Hij is niet in staat om te zien dat je deze vorm van bescherming niet meer nodig hebt. En zolang jij denkt dat deze stem de waarheid spreekt en dat er iets mis met je is, blijf je gevangen in deze relatie.
Het gevoel dat je geen recht hebt om te bestaan of om gelukkig te zijn, maakt je kwetsbaar voor een destructieve vorm van schaamte.
In mijn psychologiepraktijk zie ik de invloed en impact van zelfkritiek op schaamtegevoelens, die enorm belemmerend kunnen zijn in je leven. Toch hoeft het niet ingewikkeld te zijn om schaamte te overwinnen.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Ik ben Marja Postema.
Ik help meer dan dertig jaar volwassenen die worstelen met zichzelf, moeite hebben met emoties, van zichzelf of van anderen, in relaties of op het werk.
In mijn coaching werk ik diepgaand waar dat nodig is maar ook praktisch en nuchter, zodat je weer grip krijgt op jezelf en je leven.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Om verlost te worden van schaamte, moet je loskomen van de innerlijke criticus.
Wat zegt de Innerlijke Criticus zoal?
- Je bent egoïstisch
- Je bent moeilijk
- Je bent gemeen
- Je bent slordig
- Je bent lui
- Je bent brutaal
- Dat had je niet moeten doen
- Waarom heb je daar niet aan gedacht
- Dat was heel stom van je
- Je moet meer je best doen
- Wat zullen de mensen wel niet denken?
Loskomen van zelfkritiek betekent loskomen van schaamte
Als de Innerlijke Criticus je bij alles in de gaten houdt, ga je je steeds onbehaaglijker voelen en word je bang dat je fouten gaat maken. Misschien begin je ergens niet meer aan omdat je bang bent het verkeerd te doen, een blunder te slaan of te falen. Hierdoor doodt hij je creativiteit en ondernemerslust.
Wanneer hij vindt dat je je moet schamen en dat vanuit absolute autoriteit brengt, krimp je in elkaar. Hij weerhoudt je ervan risico’s te nemen omdat hij je bang maakt voor mislukkingen.
Een sterke Innerlijke Criticus ziet jouw leven als een aaneenschakeling van fouten die je zou kunnen maken en vergelijkt je voortdurend in je nadeel met anderen. Daardoor ga je je minder voelen en ontstaat er een gebrek aan zelfvertrouwen. Wanneer je vaak last hebt van zelfkritiek, ontneemt dat je veel plezier in je leven.
Door jezelf aan te vallen versterk je je eigen schaamte. Door je in jezelf terug te trekken lost de schaamte ook niet op, want je gaat ervan uit dat de schaamte terecht is. Vermijden is een vorm van ontkennen, terwijl je de schaamte juist wel voelt.
Je losmaken van de stem van de Innerlijke Criticus
Word je ervan bewust dat jij de Innerlijke Criticus niet bent. Het is slechts een stem waar je niet naar hoeft te luisteren.
De eerste stap is dat je je losmaakt van deze stem en hem observeert vanaf een afstand. Dat begint met een onderzoek naar de waarden en normen die je onbewust aanhangt.
Wat zijn favoriete uitspraken van jouw Innerlijke Criticus? Bekijk elke uitspraak en vraag je af of iemand tijdens jouw kindertijd dit tegen jou zei.
Bij welke onderwerpen en situaties slaat hij toe? Maak hier een lijst van.
Meestal gaat het om iets wat je moet doen en wat je moet zijn.
Als je een kritiekaanval voelt aankomen, zeg dan tegen jezelf: “Ik voel een kritiekaanval komen en ik ga het totaal negeren en iets leuks doen.”
De behoefte om te voldoen aan allerlei zelfopgelegde eisen geeft veel stress en is uiterst vermoeiend. Als je niet langer luistert naar de Innerlijke Criticus, heb je veel meer energie over om te doen waar je blij van wordt.
Je kunt leren om afstand te nemen van de Innerlijke Criticus en besluiten hem niet meer zoveel aandacht te geven. Je kunt zijn woorden negeren door hem in gedachten wat verder weg te plaatsen. Zo kun je de regie nemen over je leven.
Je kunt schaamte overwinnen door meer zelfcompassie te ontwikkelen
Vier tips om meer zelfcompassie te ontwikkelen
- Bedenk elke dag een positieve affirmatie
Zeg bijvoorbeeld tegen jezelf: “Ik mag me onzeker voelen” of “Ik ben waardevol zoals ik ben.”
Kies elke dag een zin die je voortdurend in jezelf herhaalt. Zeg de zin thuis hardop als je in de spiegel kijkt. In het begin zul je moeite hebben om deze gedachten te geloven, omdat je zo vertrouwd bent met negatieve gedachten. Het is als een jong plantje: dat moet je elke dag water geven.
- Stop met dramatische uitspraken
Zeg niet langer: “Het wordt nooit iets met mij” of “Ik ben nu eenmaal zwak.” Maak in plaats daarvan een genuanceerd beeld van jezelf.
Op deze manier geef je jezelf de kans om te groeien en te leren. Vraag vrienden, kennissen en familie hoe zij jou zien. Beschrijf voor jezelf waar je goed in bent, wat anderen in jou bewonderen, waar je tevreden over bent en welke kwaliteiten je hebt.
- Stop met bedenken wat anderen van je vinden
Besef dat wat jij denkt dat anderen van je vinden, vaak jouw eigen gedachten over jezelf zijn.
Ze zullen me wel een watje vinden. Ze zullen wel denken dat ik het niet kan. Ze vinden mij veel te gevoelig.
Besef dat wat jij denkt dat anderen denken, vaak precies is wat jij over jezelf denkt. Je kunt simpelweg niet weten wat anderen denken. Je weet niet hoe mensen jou zien en ervaren — dat vul je zelf in.
- Accepteer wie je bent met al je gevoeligheden en eigenaardigheden
Ontwikkel zelfliefde.
Misschien ken je iemand die liefdevol praat en kun je deze persoon in gedachten voor je zien. Hoe kun je op een hartelijke, vriendelijke en begripvolle manier tegen jezelf praten?
Vraag eventueel een vriend(in) om met je mee te denken. Maak een lijst met liefdevolle opmerkingen die je tegen jezelf kunt zeggen in situaties waarin je niet goed uit de verf kwam, iets bent vergeten of iets fout hebt gedaan. Van die onhandige of onoplettende dingen die we allemaal wel eens doen.
Wordt het niet tijd om eindelijk te leven vanuit een positief zelfbeeld?
Door je familiegeschiedenis te onderzoeken, kun je helder krijgen welke loyaliteiten je belemmeren om jezelf te zijn. Als je wilt begrijpen waarom je steeds in dezelfde ongelukkige patronen terechtkomt, is het zinvol je te verdiepen in het verleden om je te bevrijden van oude loyaliteiten.
Is het niet tijd om het negatieve oordeel over jezelf los te laten?
Het enige wat schaamte je oplevert, zijn kritische gedachten en een totale afwijzing van wie je bent. Dat is wat schaamte doet. Je denkt dat de buitenwereld je afwijst, maar dat is lang niet altijd het geval. In werkelijkheid wijs jij jezelf af.
Hierin heb je een keuze: de keuze om van jezelf te gaan houden.
Hoe fijn zou het zijn als je je minder zou hoeven schamen?
Ik, Marja Postema help je graag d.m.v. individuele coaching of de opleiding Emotioneel Meesterschap
Neem contact op via het contactformulier dan gaan we kijken wat voor jou de beste aanpak is.
In een gratis intakegesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij jou past.
Goed om te weten: ik oefen geen druk uit om te veranderen en werk niet met een zweverige aanpak. Ik houd van respectvolle en heldere communicatie, zodat je precies weet waar we mee bezig zijn.
Vanuit mijn jarenlange praktijkervaring leer ik je hoe je schaamte kunt loslaten en jouw unieke eigenheid kunt omarmen.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk kind werk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal zes deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar. Door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijke proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag bloot gelegd wordt en belemmeringen oplost die, het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie, blokkeren.
- Voor iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
- Voor iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en aan het oplossen van hardnekkige patronen.
- Voor iedereen die vat wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek via het contactformulier
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
Coaching is ook online mogelijk.
Woon je te ver weg, maar wil je hier toch mee aan de slag?
Online cursus Ontspannen jezelf zijn.
Ik leer je allerlei beelden en ideeën over jezelf, die niet bijdragen aan jouw levensgeluk, los te laten. Ik bied je een stappenplan aan waar ik al meer dan 20 jaar mee werk en wat zijn effectiviteit heeft bewezen.
Lees meer over de online cursus Ontspannen jezelf zijn
