Leer te focussen op de wijsheid van je lichaam

Sta je wel eens stil bij jezelf; hoe het echt met je is?

‘Hoe is het met je?’ vraagt een goede vriend en gelijk zeg je ‘goed’.

We zijn zo snel met een sociaal wenselijk antwoord. We nemen niet de tijd om echt te voelen hoe het met ons is. We hebben nauwelijks oprechte aandacht voor hoe we ons voelen. Niet voor onszelf en niet voor de ander. Al die gevoelens die we echt wel de hele dag door ervaren waaien we weg.

De meeste mensen houden zich voornamelijk bezig met afleidingen, doen en zoeken in de buitenwereld. Het is iets anders om je aandacht naar binnen te richten en daar de veranderingen aan te treffen die je anders niet vindt.

Wil je leren om echt stil te staan bij je gevoelens?

Focussen is een praktische methode om contact te maken met je beleving.

Deze methode is ontwikkeld door de Amerikaanse hoogleraar en psychotherapeut Eugene Gendlin in de jaren ’70.

Het is een lichaamsgericht proces waarin je stilstaat bij wat er binnenin je speelt. Ook wel Felt sense genoemd.

Wanneer je je bewust wordt van een dieperliggende laag van ervaren, opent er zich een niveau van weten dat verder reikt dan de verstandelijke analyse. Het is een directe weg om tot de diepere wijsheid door te dringen, je eigen bron van waarheid te vinden en meer ontspanning in je leven te brengen.

Focussen helpt je gevoelens te ervaren, erkennen en benoemen.

Focussen is een vaardigheid om te ontdekken waar en waarom je in je leven op bepaalde gebieden vastloopt, geremd of verkrampt bent. Je geeft aandacht aan iets wat nog vaag is, maar op de een of andere manier aandacht vraagt. Als je bij dat ‘iets’ stilstaat op een vriendelijke, uitnodigende manier, krijgt het de kans zich te ontvouwen, zodat het duidelijk wordt waar het om gaat. Dat geeft eerst een opluchting en een fysieke ontspanning.

Het is niet bedoeling dat je in je gevoelens blijft hangen of dat je je gevoelens gaat analyseren of dat je oplossingen gaat bedenken. Het gaat er vooral om dat je stil blijft staan wat er in je lichaam gebeurt zonder oordeel, terwijl je in een ontvankelijke staat bent waarin zich vanzelf beelden of antwoorden aandienen.

Focussen d.m.v. felt sense kan je helpen:

• contact te maken met je gevoelens
• contact te maken met je verlangens
• contact te maken met oude pijn en deze te helen
• contact te maken met kanten van jezelf die je hebt genegeerd

Het proces van focussen bestaat uit 6 stappen

Stap 1.   Stilstaan bij wat er nu is in je leven speelt

• Wat houdt je bezig?
• Wat zit je het meeste dwars?
• Welk probleem voelt het pijnlijkst, zeurt of belemmert je.

Je gaat nog nergens dieper op in, je raakt alles slechts even aan.  Je kunt op papier wat onderwerpen zetten met enkele woorden. Kies vervolgens een onderwerp om bij stil te staan. Je neemt de tijd om na te gaan wat je daarbij voelt in je lichaam. Je hoeft niet naar iets specifieks te zoeken.

Formuleer dit in een vraag een verlangen. Begin met Hoe kan ik……..

Stap 2.   Ruimte maken in stilte

Ga in ontspannen houding zitten. Richt je aandacht naar binnen in je lichaam en kijk waar de aandacht naartoe gaat. Blijf er met je aandacht bij zonder oordeel. Als het ongewoon is voor je om je lichaam van binnenuit te voelen, neem je wat meer tijd om systematisch alle delen van je lichaam gewaar te worden. Vooral het gebied van je keel, borst en buik zijn belangrijk. Je kan nagaan of het daar open, dichtgeknepen, zwaar, samentrekkend, ruim, leeg, vredig of anderszins voelt.

Ga uit je hoofd met al zijn analyses en zelfverwijt.

Je richt je aandacht op fysieke gevoelens (spanning en ontspanning) of op een plek in je lichaam

Waar in je lichaam voel je dat?

Je neemt alles waar wat zich bij je aandient. Dat kan vaak zijn of juist sterk, een beeld, een herinnering, een emoties of een fysiek gevoel

Zodra je iets gewaarwordt, geef je het aandacht zonder een oordeel en zonder iets te willen veranderen.

Zak er niet in weg, versmelt er niet mee. Houd een mate van afstand zodat je het kunt waarnemen.

Probeer een tijdje stil te zijn en de hoedanigheid van het gevoel te omvatten. (felt sense)

Stap 3.   Ervaar het gevoel

Maak contact met dit onduidelijke gevoel en probeer hierbij te blijven totdat een woord, een zin of beeld bij je opkomt.

Bedenk geen woorden, wacht af. Komt er niets ga dan terug naar het gevoel.

Het lichaam reageert op een probleem of een gebeurtenis. Je zult ontdekken dat het lichaam zijn eigen gang gaat en je antwoord kan geven. Uiteindelijk brengt het een verschuiving teweeg die ervoor zorgt dat je op een andere manier kijkt naar je probleem. Je lichaam weet wat een situatie op een diep niveau met je doet. Als er een verschuiving plaats vindt, verandert er iets in je lichaam. Een verschuiving uit zich door een duidelijke fysieke verandering, bijvoorbeeld zuchten, opluchting of ontspanning. Daarna lijkt het probleem anders.

Stap 4.   Verbinden met je vraag

Zeg van binnen jouw vraag? Blijf geduldig met een houding van nieuwsgierigheid. Dit kost tijd. Wacht af. Minstens een minuut.

Probeer te ontdekken wat dit gevoel inhoudt ten aanzien van je vraag. Waar heeft het mee te maken?

• Wat in mijn leven voelt zoals dit?
• Wat heeft het nodig?
• Wat verlangt het?
• Wat mist het?

Geef jezelf wat tijd bij elke vraag, reacties komen niet onmiddellijk.

Soms verschijnt er een innerlijke criticus die zegt; ‘Wat een onzin’ , ‘Stel je niet aan” etc.  Keer terug naar wat er was net voordat die kritische onderbreking kwam. Je geeft jezelf opnieuw de tijd om contact te maken met het gevoel dat onderbroken werd en je wacht af of dat nog meer te vertellen heeft.

Stap 5.    Herhaal het proces

Telkens als je een verandering in het ervaren gevoel opmerkt, al is het maar heel weinig, is dat een verschuiving. Hierop volgt een nieuwe stilte en een nieuwe stap. Ga steeds weer na of er een woord of beeld bij je opkomt dat jouw gevoel omschrijft, dat voor jou klopt. De aard van het probleem verandert met iedere verschuiving.

Op een gegeven moment krijg je contact met een bepaald gevoel en denk je: Dit is het. Het is een innerlijk weten over een bepaalde situatie.

Dan voel je opnieuw en is het alweer verschoven naar een ander gevoel.

Iedereen kent wel het gevoel dat je de deur uit gaat en je de hele tijd het gevoel hebt dat je iets bent vergeten. Dat knaagt aan je tot je het weet. Dan ontspant het lichaam zich en voel je je opgelucht. Dat is een verschuiving.

Stel je vragen altijd in contact met het ervaren gevoel. Je vraagt iets en dan wacht je. Wat is het dat het zo bang, zwaar of onrustig is?

Wat zit er in dit gevoel? Wat betekent het? Heeft het te maken met….

Op deze manier kan er een verschuiving ontstaan, op dat moment kan er een nieuw gevoel komen boven drijven.

Stap 6.     Voel wat dat met je doet

Sta even stil bij dit proces en wat het voor jou heeft betekend.

Probeer lichamelijke sensaties waar te nemen. Bijvoorbeeld:

• Je voelt meer spanning of juist meer ontspanning.
• Je voelt energie opkomen en stromen. (snel of langzaam)
• Je voelt je ademhaling versterken of bevriezen.
• Je voelt je warmer of kouder worden
• Je krijgt kippenvel
• Je hart klopt sneller

Welke woorden zijn van toepassing; Gespannen, krachtig, verdoofd, heet, warm, ontspannen, zacht, licht, koel, tintelend, bevend, mistig.

Welke emotie ervaar je?

• Vind je het leuk?
• Sta je er neutraal tegenover?
• Heb je er een afkeer van?

Welke woorden zijn van toepassing: Geschrokken, blij, vreemd, verward, empathisch, beschaamd, afschuw, geïrriteerd, angstig, interessant, bedreigend, eenzaam, verdrietig, geheimzinnig, rustgevend, spannend.

 Wat je reactie ook is, merk het op. Je hoeft er niets mee te doen.

• Er kunnen verschillende reacties zijn. Probeer ze te benoemen.
• Is je reactie sterk of gematigd?
• Hoe weet je dat hij sterk of gematigd is?
• Waar in je lichaam neem je de reactie waar?
• Wees zo specifiek mogelijk. Hoe weet je wat je reactie is?
• Herinneringen via de gewaarwording: welke gewaarwordingen brengt de herinneringen met zich mee.

De innerlijke waarheid zal zich geleidelijk meer openen naarmate je vertrouwen erin toeneemt. Hoe sterker je erin gelooft, hoe meer je ontvangt. Geleidelijk wordt het ook een ‘vanzelfsprekende’ gewoonte om aandacht te hebben voor die innerlijke signalen en je te laten leiden door de grotere wijsheid die erin vervat ligt.

Wie zijn eigen gevoelens goed kent en accepteert, kan zich gemakkelijker verplaatsen in de emoties van anderen.