Ieder mens heeft emoties en gevoelens, maar wat moet je ermee? Met andere woorden: wat zijn de verschillende functies van emoties?
Negatieve oordelen over emoties zorgen er vaak voor dat je er geen belang aan hecht. Om aan te geven hoe belangrijk het is dat we emoties erkennen als een vanzelfsprekend aspect van het mens-zijn, en te begrijpen dat we emoties niet zomaar hebben, beschrijf ik tien belangrijke functies van emoties. Meer inzicht in de functie van de verschillende emoties helpt je om ze te erkennen en serieus te nemen.
Functie 1. Emoties maken ons attent op onze behoeften
Lichamelijke gevoelens zijn gekoppeld aan lichamelijke behoeften. Denk aan het gevoel van honger, dat ervoor zorgt dat je gaat eten. Emoties als angst, verdriet en boosheid zijn gekoppeld aan emotionele behoeften, zoals de behoefte aan veiligheid, troost en aandacht. Ze zijn een essentiële leidraad wanneer je behoefte hebt aan tijd voor jezelf, of juist aan het gezelschap van vrienden.
Functie 2. Emoties hebben een belevingswaarde
Je neemt de wereld waar via de zintuigen. Gevoelens zijn reacties op wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en ervaart. Zo heb je gevoelens over alles wat je doet, over de mensen die je tegenkomt of die belangrijk voor je zijn. Elk mens die je ontmoet heeft een effect op je gevoelens: al na een eerste indruk, zonder iets te zeggen, heb je het gevoel dat je iemand mag of niet. Daarnaast heb je gevoelens over je verleden, je huidige leven en over de toekomst.
Functie 3. Emoties zijn krachten die een beweging in gang zetten
Emotie komt van het Latijnse werkwoord emovere, wat betekent ‘doen bewegen’. In het Engels is dit duidelijk zichtbaar: het woord emotion heeft het woord motion al in zich. Een emotie is dus de aanzet tot een beweging waaruit gedrag ontstaat. Gevoelens geven aan wat je wilt, wat je niet wilt, wanneer je gelukkig bent en wanneer je in gevaar bent, zodat je in actie kunt komen.
Functie 4. Jouw emoties vertellen je hoe het écht met je gaat
Emoties laten je merken waar je plezier aan beleeft, wat je verdrietig maakt, waar je je aan ergert, waar je bang voor bent, wanneer je je eenzaam voelt, wat je ontroert, wat je absoluut niet wilt en wat je kwetst. Emoties wijzen je op je gevoeligheden, zoals afwijzing, kritiek of waardering.
Door al deze gewaarwordingen leer je jezelf beter kennen, kun je betere keuzes maken in je leven en helpen ze jou om je emotioneel te verbinden met anderen.
Functie 5. Emoties houden je een spiegel voor
Emoties geven je waardevolle kennis over jezelf en wijzen je de weg. Wanneer je blij en opgewonden bent in je werk, geeft die blijdschap aan dat je iets doet wat bij je past. Maar wanneer je merkt dat je met tegenzin of gespannen naar je werk gaat, word je erop gewezen je af te vragen of dit wel de juiste baan voor je is; of je niet onder ogen wilt komen dat de functie te zwaar, te moeilijk of misschien wel te saai is.
Door te besluiten je emoties serieus te nemen, ga je jezelf accepteren zoals je bent, met je mogelijkheden én je beperkingen. Hoe beter je in staat bent deze spiegel te erkennen, hoe beter je weet wat je nodig hebt.
Functie 6. Emoties zorgen voor je welzijn
Emoties geven aan wanneer er gevaar is en wanneer je je grenzen aan moet geven. Wanneer je veel moet huilen of prikkelbaar bent, kan dat een signaal zijn dat je overspannen dreigt te raken, of dat je dingen doet die je niet wilt doen. Emoties dragen bij aan een gevoel van vitaliteit, want emoties zijn energie in je lichaam. Door je emoties toe te staan kan de energie in je lichaam stromen. Het kost juist energie als je emoties tegenhoudt, want ergens in je lichaam verandert die energie in spanning.
Functie 7. Emoties helpen je krachtig te zijn
Vooral de energie van boosheid kan je een gevoel van kracht geven. Die energie heb je nodig bij het stellen van grenzen, om voor jezelf op te komen of bij het aanvechten van onrechtvaardigheid. Veel mensen ervaren emoties als kwetsbaar of zelfs als een zwakte, terwijl er steeds meer waardering is voor de kracht van kwetsbaarheid. Ten eerste omdat er moed voor nodig is om je kwetsbaar op te stellen, en ten tweede omdat anderen zich daardoor ook uitgenodigd voelen om hun kwetsbaarheid te tonen, wat kan bijdragen aan meer betrokkenheid en intimiteit.
Functie 8. Emoties zijn sterk verbonden met ons sociaal gedrag
Dankzij emoties kunnen we sociaal zijn: we kunnen elkaar enthousiasmeren, iemand helpen die in nood is of troosten bij verdriet, en van elkaar genieten en plezier maken. Je leert elkaar goed kennen door te delen waar je van houdt, wat je verlangens zijn en wat je teleurstellingen zijn. Doordat we in staat zijn ons in te leven in de gevoelens van een ander, ontstaat er intimiteit en betrokkenheid. Zo leer je waar de ander gevoelig voor is en welke emotionele behoeften hij of zij heeft. Hoe transparanter je bent in je gevoelens, hoe makkelijker iemand je leert kennen en vertrouwen. Wanneer je je eigen emoties erkent, kun je ook de emoties van anderen erkennen. Om intimiteit te kunnen beleven moet je risico nemen; het gaat niet zonder kwetsbaarheid, en er is altijd het risico te worden afgewezen of gekwetst.
Functie 9. Emoties geven relaties diepgang
Je leert elkaar goed kennen door te delen waar je van houdt, wat je verlangens zijn en wat je teleurstellingen zijn.
Zo ontstaan betrokkenheid en begrip. Je ontdekt waar je gevoelig voor bent en welke emotionele behoeften je hebt. Hoe transparanter je bent in je gevoelens, hoe makkelijker iemand je leert kennen en vertrouwen. Wil je weten hoe je meer diepgang in relaties kunt krijgen? Dan vind je daar praktische inzichten.
Functie 10. Emoties helpen je teleurstellingen en verlies te verwerken
Emoties helpen je pijnlijke situaties, zoals een verlies of een teleurstelling, te verwerken. Bij het verlies van een dierbare persoon of een dier kun je allerlei emoties ervaren. Verdriet staat op de voorgrond, maar je kunt je ook boos voelen omdat iemand er niet meer is, of je kunt je schuldig voelen omdat je bijvoorbeeld je liefde hebt achtergehouden.
Wil je meer inzicht krijgen in hoe jij met je emoties omgaat?
Wie zijn eigen gevoelens goed kent en accepteert, kan zich gemakkelijker verplaatsen in de emoties van anderen, waardoor de kwaliteit van je relaties verbetert. Door je emotioneel bewustzijn te bevorderen, ondersteun je ook je lichamelijke gezondheid, leer je jezelf beter kennen en krijg je meer grip op je emoties.
Er zijn verschillende manieren om niet te hoeven voelen. Zo kun je emoties wegrationaliseren of bagatelliseren, maar dit voorkomt dat je je ware behoeften kunt ontdekken en erkennen.
Wil je ontdekken welke strategie jij hanteert om emoties te vermijden?
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Ik ben Marja Postema.
In mijn coachingspraktijk help ik meer dan dertig jaar volwassenen die worstelen met zichzelf, moeite hebben met emoties, van zichzelf of van anderen, in relaties of op het werk.
In mijn coaching werk ik diepgaand waar dat nodig is maar ook praktisch en nuchter, zodat je weer grip krijgt op jezelf en je leven.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Wil je jouw emoties meer gaan gebruiken als kompas?
Dan nodig ik je graag uit voor een gratis, vrijblijvend kennismakings- en intakegesprek. In dit gesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij jou past.
Vanuit mijn jarenlange praktijkervaring leer ik je hoe je emoties kunt herkennen en erkennen, zodat je ze kunt inzetten in de communicatie met je omgeving, zowel in werk als privé. Ik werk respectvol en helder, zonder zweverige aanpak, zodat je precies weet waar we mee bezig zijn.
Ik, Marja Postema, help je graag via individuele coaching of de Opleiding Emotioneel Meesterschap.
Neem contact op en we kijken samen wat voor jou de beste aanpak is.
Opleiding Emotioneel Meesterschap
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk-kindwerk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf, en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal zes deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar: door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijk proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag blootgelegd wordt en belemmeringen worden opgelost die het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie blokkeren.
De opleiding is geschikt voor:
iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling; iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en het oplossen van hardnekkige patronen; iedereen die grip wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit.
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake- en kennismakingsgesprek.
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.
Coaching is ook online mogelijk.
