
Word je regelmatig woedend of overweldigd door het gedrag van je partner?
Ervaar je angst of frustratie bij bepaalde collega’s of leidinggevenden?
Als je wordt getriggerd, kun je overvallen worden door heftige emoties. Misschien word je boos op jezelf en denk je: Ik stel me aan, of er is iets mis met mij dat ik zo reageer. Zulke gedachten kunnen schaamte oproepen, omdat je bang bent wat anderen van je denken. Het lukt je op dat moment vaak niet om helder te denken of rustig te reageren.
Laat me je geruststellen: er is niets mis met jou. Je ervaart waarschijnlijk een psychologische trigger.
In dit artikel leg ik uit wat triggers zijn, hoe ze ontstaan en wat je kunt doen om er beter mee om te gaan.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Ik ben Marja Postema.
In mijn coachingspraktijk help ik meer dan dertig jaar volwassenen die worstelen met zichzelf, moeite hebben met emoties, van zichzelf of van anderen, in relaties of op het werk.
In mijn coaching werk ik praktisch, nuchter en diepgaand waar dat nodig is, zonder zweverigheid, zodat je weer grip krijgt op jezelf en je leven.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Wat zijn triggers?
Een trigger is een waarneming in de buitenwereld, iets dat je ziet, hoort, ruikt of voelt, die een oude, pijnlijke of bedreigende herinnering activeert. Je brein herkent deze als een reëel gevaar, ook al is de situatie feitelijk onschuldig. Hierdoor wordt je rationele denken geblokkeerd, omdat je overlevingsmechanisme wordt geactiveerd.
Hoe herken je triggers?
Om buitensporige reacties of paniek te voorkomen, is het belangrijk je triggers te leren herkennen. Triggers kunnen zich op veel manieren aandienen, bijvoorbeeld:
- Non-verbaal of verbaal gedrag, zoals mensen die luid of dominant aanwezig zijn.
- Bepaalde geluiden, muziek, geuren of beelden.
- Jaargetijden of specifiek weer.
- Interacties tussen mensen: ruzie, intimiteit, plezier, gefluister.
- Bepaalde locaties of ruimtes (bijv. een volle lift).
- Je niet gezien, gehoord of serieus genomen voelen.
- Kritiek of verwijten ontvangen.
Je reactie als signaal
Soms is het lastig om triggers direct te herkennen. Maar je eigen reactie kan veel verraden:
- Plotselinge, intense emoties zoals paniek, woede, schaamte, hulpeloosheid of juist gevoelloosheid.
- Heftige negatieve gedachten over anderen, alsof ze jou bewust kwaad willen doen.
- De neiging om te vluchten, vechten of te bevriezen.
- De ander als vijand ervaren en hem/haar de schuld geven, negeren of eisen stellen.
- Fysieke signalen: zweten, hartkloppingen, hoge ademhaling, buikpijn.
- Negatieve gedachten of interpretaties die niet passen bij de situatie: “Ik doe er niet toe”, “Ik val door de mand.”
- Herinneringen die plotseling boven komen.
- Dissociatie: je voelt je los van je lichaam en de realiteit.
- Verhoogde alertheid en verwarring.
- Terugvallen op coping mechanismen zoals overeten, overmatig drinken of drugsgebruik.
De oorsprong van triggers
Triggers zijn vaak verbonden met onvervulde behoeften of pijnlijke ervaringen uit je kindertijd. Denk aan de behoefte aan emotionele nabijheid, bevestiging, gezien en gehoord worden, gesteund en gekoesterd te worden en voor sommigen ook om vrijgelaten te worden, je eigen ding mogen doen. Het zijn normale universele behoeften tijdens de kindertijd. In een intieme relatie komen deze behoeften aan de oppervlakte. Maar het kunnen ook herinneringen zijn aan emotionele verwaarlozing, een harde, kritische opvoeding, mishandeling of seksueel misbruik.
In mijn coachingspraktijk zie ik vaak dat triggers sterker worden wanneer er problemen ontstaan in een intieme relatie. Het voelt dan alsof je terug bent in een vroegere situatie. Dit gebeurt razendsnel, omdat je autonome zenuwstelsel reageert op een vermeend gevaar, zelfs als er objectief niets aan de hand is. Als er maar iets is wat lijkt op een nare ervaring, ga je als het ware aan staan. Het is dan heel moeilijk om nog helder de situatie in het hier en nu waar te nemen. Je kijkt vanuit het verleden, met de nodige interpretaties, naar het heden. Je zou kunnen zeggen dat je een verkeerde bril op hebt en beleeft emoties en fysieke reacties uit het verleden opnieuw.
Vroege conclusies en hun invloed
Als kind kun je op basis van pijnlijke ervaringen onbewuste conclusies trekken, zoals:
- Ik ben niet goed genoeg.
- Ik ben een last.
- Ik ben moeilijk.
- Ik ben niet de moeite waard.
Als je weinig steun en liefde hebt ervaren, ontwikkel je vaak een lage eigenwaarde. Later word je extra gevoelig voor situaties waarin je je genegeerd of afgewezen voelt. Zulke situaties kunnen sterke emoties oproepen: paniek, woede, schaamte, schuld of hulpeloosheid.
Omgaan met triggers: wat kun je doen?
- Adem rustig om je zenuwstelsel te kalmeren.
- Erken dat je getriggerd bent door een oude herinnering.
- Besef dat je nu volwassen bent, en andere keuzes kunt maken.
- Visualiseer jezelf als volwassene die het angstige kind in jou geruststelt.
- Grond jezelf in het hier en nu met ademhalings-, ontspannings- of lichaamsgerichte oefeningen.
- Wees mild voor jezelf, in plaats van jezelf te veroordelen.
- Deel je kind-ervaringen met je partner, zodat die je beter kan begrijpen.
Volgens de Identiteitsgeoriënteerde Psychotraumatheorie van Franz Ruppert ontstaan bij traumatische ervaringen in de kindertijd drie psychische delen:
- Traumadeel: bevat gevoelens van angst, verdriet, boosheid en hulpeloosheid.
- Overlevingsdeel: probeert de pijn van het traumadeel weg te houden, vaak door zich aan te passen.
- Gezond deel: functioneert ogenschijnlijk normaal, alsof er niets aan de hand is.
De overlevingsdelen worden vaak onderdeel van je identiteit. Maar in relaties, privé of op werk, kunnen triggers de traumadelen activeren. Je schiet dan in overlevingsreacties (vluchten, vechten, bevriezen, je overgeven) die bedoeld zijn om je te beschermen, ook al is er geen werkelijk gevaar.
Professionele hulp
Om her-traumatisering te voorkomen, is het belangrijk om verleden en heden van elkaar te leren scheiden. Je kunt leren om:
- Je triggers te herkennen en in kaart te brengen.
- Te begrijpen hoe jouw overlevings- en traumadelen samenwerken.
- Bewuster en liefdevoller om te gaan met jezelf én met anderen.
In intieme relaties kunnen beide partners elkaars triggers oproepen. Dit leidt vaak tot misverstanden en conflicten. Maar door inzicht in elkaars achtergrond en kwetsuren ontstaat ruimte voor begrip en compassie. Wanneer je samen leert een veilige omgeving te creëren, kun je echt kwetsbaar en verbonden zijn.
Wil je verlost worden van de effecten van triggers?
De eerste stap is bewustwording. Door je triggers te leren herkennen en erkennen, kun je er anders mee omgaan. Liefdevolle relaties zijn mogelijk, juist als je de moed hebt om je geschiedenis onder ogen te zien.
Ik nodig je graag uit voor een gratis, vrijblijvend kennismakings-en intakegesprek.
In dit gesprek onderzoeken we samen waar je het meeste last van hebt, wat je graag wilt veranderen en of mijn manier van werken bij jou past.
Goed om te weten dat ik geen druk uitoefen om te veranderen, geen zweverige aanpak heb. Ik houd van een respectvolle en heldere communicatie, zodat je precies weet waar we mee bezig zijn.
Ik, Marja Postema help je graag d.m.v. individuele coaching of relatie coaching
Tijdens de coaching maak ik gebruik van de Identiteitsgerichte Psychotrauma therapie. Het is een methode waarin je als volwassene contact maakt met jouw kind ervaringen, zonder daarin overweldigd te raken. Je blijft in de waarnemende volwassen positie en doorleeft tegelijkertijd jouw ervaringen in de kindertijd.
Neem contact op via het contactformulier dan gaan we kijken wat voor jou de beste aanpak is.
OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP
Deze diepgaande opleiding is een boeiende ontdekkingsreis naar de kern van je patronen, gebaseerd op de nieuwste inzichten in emotionele gezondheid, biografisch werken, innerlijk kind werk, karakterstructuren en traumawerk.
Met het bijbehorende boek ‘Emoties, wat moet ik ermee?’ krijg je waardevolle inzichten en handvatten voor jezelf en eventueel om cliënten te ondersteunen in hun emotionele reis.
Met een ideale groepsgrootte van maximaal negen deelnemers creëren we een veilige leeromgeving. In de opleidingsgroep steunen deelnemers elkaar. Je krijgt ruimte om je proces – met alle obstakels én overwinningen – te delen. Je zult merken dat jij de regie over je leven kunt nemen. Door te delen wat je bezighoudt, kun je echte intimiteit ervaren, jezelf beter leren begrijpen en emoties toelaten.
Mijn aanpak, voortgekomen uit 30 jaar ervaring, opleiding en persoonlijke proces, is bewezen effectief en helend, omdat de bron van ineffectief gedrag bloot gelegd wordt en belemmeringen oplost die, het vrijuit ervaren van emoties en de autonomie, blokkeren.
Voor iedereen die bezig wil zijn met bewustwording en persoonlijke ontwikkeling.
Voor iedereen die behoefte heeft aan verdieping, verheldering en aan het oplossen van hardnekkige patronen.
Voor iedereen die vat wil krijgen op verschillende vormen van conditionering en loyaliteit
De opleiding is geaccrediteerd door verschillende beroepsverenigingen.
Meld je aan via het contactformulier voor een gratis intake/kennismakingsgesprek
Coaching en de opleiding vinden plaats in Amersfoort.