You are here: Home » Stress en trauma » Je bevrijden van chronische stress om burn-out te voorkomen

Je bevrijden van chronische stress om burn-out te voorkomen

 

 

 

 

 

We hebben allemaal te maken met stress.

Veel mensen denken bij stress aan werkdruk, maar stress is veel meer dan dat. Stress is een ander woord voor spanning en deze spanning gaat vaak over emoties. Dus je zou kunnen zeggen dat stress emotionele spanning is. In ons dagelijkse leven ervaren we voortdurend kleine momentjes van emotionele spanning:

Onderweg naar je werk in de auto moet je plotseling remmen. Je schrikt, de adrenaline stijgt in je lichaam. Op het werk aangekomen, hoor je dat er geen geld is voor een project waar je naar uitkeek. Je voelt je teleurgesteld maar ook boos. Later op de dag is er een conflict tussen twee collega’s. Je vindt dat je je er mee moet bemoeien maar je ziet er ook tegen op. Voordat je naar huis gaat krijg je het dwingende verzoek om de volgende dag een belangrijke presentatie te houden. Je gaat met pijn in je buik naar huis.

Naast al die kleine momenten van emotionele spanning maken we ook grotere momenten mee van emotionele spanning; relatieproblemen, een ziek kind, behoeftige ouders, een dierbare vriend die plotseling overlijdt. Voor veel mensen geven ook de grote wereldproblemen veel spanning.  Dus al met al is (emotionele) spanning een normaal onderdeel van ons leven.

Omgaan met emotionele spanning.

De ene mens kan gemakkelijker omgaan met de dagelijkse emotionele spanning dan een ander. Belangrijk is dat er een balans is tussen spanning en ontspanning. Een fijne relatie of vrienden waar je bij terecht kunt helpt daarbij.  Ook belangrijk is dat je erkent dat je emoties hebt en dat je met je emoties kunt omgaan. Het vermijden of onderdrukken van emoties brengt je nog verder van huis.

Wanneer je last hebt van veel stress of langdurige stress dan kan je stresssysteem ontregeld raken en krijg je last van stresssymptomen zoals prikkelbaarheid, vermoeidheid of moeite om je te concentreren. Je lichaam geeft aan dat het te veel wordt.

Luisteren naar je lichaam

Ieder mens heeft zo zijn fysieke aandachtspunten. Als ik te veel hooi op mijn vork neem, krijg ik vaker allergische reacties, waardoor ik veel moet niezen. Mijn man krijgt een koortslip, voor hem een teken het even rustiger aan te doen. Welk deel van jouw lichaam geeft aan dat het even te veel wordt? Denk aan hoofdpijn, buikpijn, spanning in je schouders of misselijkheid.  Je lichaam vertelt je voortdurend hoe het met je gaat. Het voelt normaal dat je lichaam aangeeft wanneer je honger of dorst hebt en wanneer je moe bent. Hoewel er zijn ook mensen die dat al lastig vinden om te voelen. Maar wat je misschien niet beseft is dat je lichaam ook verbonden is met je emotionele en mentale welzijn. Je buikpijn of hoofdpijn vertellen je dat je ergens meezit of dat je je zorgen maakt of dat je bang bent dat je afgaat tijdens het geven van een presentatie.

Biologisch overlevingsmechanisme

Er zijn drie hersendelen, die dagelijks een rol spelen in je leven.

Het reptielenbrein is het oudste en meest instinctieve hersendeel. Het reguleert primaire instincten zoals voortplanting, overleven, stress en angst en werkt vooral onderbewust

Het limbisch systeem (ook bekend als het zoogdierenbrein) zorgt voor de verwerking van gevoelens en emoties. Samen met het reptielenbrein maakt het deel uit van je onderbewuste systeem.

De neocortex (ook bekend als het mensenbrein) is verantwoordelijk voor intelligente functies zoals logica, ratio en creativiteit. Dit hersendeel staat gelijk aan ons bewuste systeem.

Het onderbewuste brein werkt snel maar is niet intelligent

Ook al weten we dat we goed moeten nadenken bij belangrijke keuzes, desondanks speelt het reptielenbrein en het limbisch systeem een belangrijke rol. Omdat je reptielenbrein onderbewust werkt, is het moeilijk om te verklaren waarom je bepaalde dingen doet of laat en waarom je bepaalde keuzes hebt gemaakt. Meestal volg je je gevoel en bedenk je vervolgens een rationele reden.

Samenwerking tussen het onderbewuste en bewuste systeem

Vooral bij stress en angst kun je voorkomen dat je in paniek raakt door rustig de tijd te nemen om over een situatie na te denken. Bijvoorbeeld dat je jezelf afvraagt; Wat zou er kunnen gebeuren? Of Hoe erg is dat? Op die manier kan het bewuste systeem je helpen. Dat is meestal een uitdaging omdat het reptielenbrein je het gevoel geeft dat er gevaar is, waardoor je stress ervaart. Maar je kunt door je bewust te worden van de stress en met inzicht in de triggers die leiden tot stress, ingesleten patronen in het reptielenbrein veranderen.

Fysieke reacties op stress worden instinctief ingegeven door het reptielenbrein, wanneer het een bedreiging ervaart. Je hart gaat sneller kloppen, je ademhaling wordt sneller, je spieren spannen zich aan. Je lichaam bereidt zich als het ware voor om te vechten of te vluchten. Wanneer vechten of vluchten niet mogelijk zijn kan het lichaam gaan bevriezen, waarbij hartslag en ademhaling juist omlaaggaan. Net als een dier dat zich bij gevaar dood houdt.

Om kunnen gaan met tegenslag

De ene mens is beter bestand tegen tegenslag dan de ander. Dat heeft o.a. te maken met je geschiedenis, tot in hoeverre je een sociaal vangnet hebt en hoe je omgaat met je emoties.

Tijdens de eerste levensjaren, als je ouders je een geborgen gevoel geven, ontwikkel je een gevoel van vertrouwen; vertrouwen in jezelf, in andere mensen en een algemeen gevoel van vertrouwen in de wereld. Hierdoor durf je de wereld vanuit nieuwsgierigheid gaan ontdekken. Maar wanneer je opgroeit met een voortdurend gevoel van onveiligheid omdat je ouders je geen geborgenheid hebben gegeven of onberekenbaar waren in hun gedrag, ontwikkel je een gevoel van wantrouwen naar anderen. Dit basisgevoel van veiligheid heb je nodig om je ontspannen in de wereld te kunnen bewegen.

Wanneer je opgegroeid bent met chronische stress is je stresssysteem constant overbelast.

Een tegenwicht bieden aan stress

Om te voorkomen dat je te veel en te lang stress ervaart is het belangrijk om tegenwicht te bieden. Het ultieme tegenwicht is uiteraard ontspanning. Maar waarom is dat blijkbaar voor veel mensen zo moeilijk?

Reden 1 is dat je je niet bewust bent van de stresssignalen die je lichaam je geeft of je ervaart ze wel maar negeert ze omdat je honderd redenen hebt waarom je dit en dat nog moet doen.

Reden 2 is dat je vastzit in een beeld van jezelf zoals; ik ben onmisbaar, ik ben verantwoordelijk, ik mag anderen niet teleurstellen of ik moet me bewijzen etc.

Maar in feite is het heel gemakkelijk; na inspanning is er ontspanning nodig om de stress in balans te houden, zodat je lekker in je vel zit.

Je kunt het stresssysteem herstellen door rustgevende activiteiten; rustgevende muziek, wandelen in de natuur, meditatie, met mensen omgaan bij wie je je veilig voelt.

Je kunt leren je balans te verbeteren en te bewaren door naar je emoties te luisteren.

Je gevoel van veiligheid kun je trainen om te voorkomen dat je in een vlucht, vecht of bevries stand terecht komt.

Je kunt leren met spanning om te gaan door er met een andere bril naar te kijken.

Wanneer je jouw meest voorkomende reacties op stress leert herkennen kun je ernaar leren luisteren, zodat je de balans hersteld.

Wil je jouw patronen ontdekken en leren op een meer ontspannen manier in het leven te staan?

Jouw levensgeschiedenis heeft ervoor gezorgd dat je een bepaalde basishouding in het leven hebt, waardoor je vanuit een bepaalde bril naar de wereld kijkt.

Dit proces wordt behandeld in de cursus Wie ben ik?

Of je kunt dit proces door middel van individuele coaching doorlopen.

Tijdens dit proces word je je bewust van jouw strategieën om emoties te vermijden en de achterliggende aannames over hoe je zou moeten zijn.

Wil je eerst gratis kennismaken?

Dat kan. Meld je aan via het contactformulier.

 

Ben je een professional die met mensen werkt?

Leer een effectief stappenplan om Emotioneel Meesterschap te ontwikkelen.

De opleiding is geaccrediteerd bij verschillende beroepsopleidingen.

BASIS OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP VOOR PROFESSIONALS

INTERESSANT ARTIKEL? Wil je het delen met je netwerk?

Marja heeft bijna dertig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' en 'ABC van 15 emoties'. Marja heeft een effectieve stappenplan ontwikkeld die je helpt om emoties beter te herkennen, te accepteren en te uiten. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

https://www.omgaanmetemoties.nl