U bent hier: Home » Artikelen over omgaan met emoties » Boek Emoties wat moet ik ermee?

Boek Emoties wat moet ik ermee?

Inleiding

Lijden ligt aan de wortel van ons bestaan.

Het is niet een straf,

het is een uitgangspunt.

Hans Korteweg         Uit: ‘Zonder Einde’

We leven in een tijd waarin vrijwel alles maakbaar lijkt. Je gelooft dat je kunt worden wie je wilt zijn, hebben wat je wilt hebben en bereiken wat je wilt bereiken, als je er maar helemaal voor gaat. Wellicht probeer je daarnaast aan verwachtingen te voldoen die zowel in werk als privé aan je gesteld worden. Je probeert het leven zo aan te sturen dat jij en je omgeving tevreden zijn. Er is geen tijd of rust om stil te staan bij wat je voelt en wat je diep van binnen bezig houdt. Rust en tijd zijn een zeldzaam goed. Zelfs de zondagsrust gaat er langzaam aan door de lokroep van de koopzondagen. Je hoeft je zeker niet te vervelen. Maar of je op deze manier werkelijk vervuld raakt, is maar zeer de vraag.

Ieder mens heeft de fundamentele behoefte zich veilig en lekker te voelen. Je wilt fijne gevoelens ervaren zoals plezier, opwinding en liefde. Deze gevoelens geven energie en zin aan het leven. Je wilt geen vervelende emoties ervaren zoals verdriet, boosheid, angst, wanhoop, schaamte, onzekerheid of machteloosheid. Deze emoties geven spanning en zijn moeilijk om mee om te gaan, dus negeer of onderdruk je ze. Maar daarmee zijn ze nog niet weg. Door controle uit te oefenen op je emoties probeer je jezelf als het ware te overwinnen. Dat kan een uitputtende strijd met jezelf worden. Een strijd tussen wie je wilt zijn en wie je bent.

Toen ik op mijn achttiende het ouderlijk huis verliet, leefde ik in de veronderstelling dat ik overal tegen kon. Mijn gevoeligheden lagen verborgen achter een muur van zogenaamde nuchterheid. Ruim tien jaar later besloot ik mijn wereld achter de muur te gaan onderzoeken, omdat ik mijn leven leeg en doelloos ervoer. Ik ontdekte mijn gevoeligheid voor veel zaken en moest mijn zelfbeeld veranderen van een nuchtere persoon in een gevoelig persoon. Mijn veronderstelling dat ik overal tegen kon, was niet waar. Het maakte het leven er niet makkelijker op, maar wel levendiger.

Je wilskracht kan sterk zijn, maar het zal je nooit lukken je emoties en gevoeligheden weg te nemen. Je kunt die hooguit tijdelijk onderdrukken of weg redeneren. Je kunt jezelf niet overwinnen, maar je kunt wel leren jezelf te accepteren met al je gevoelens en gevoeligheden.

Ik hoop een boek geschreven te hebben dat voor iedereen leesbaar en toegankelijk is. Een boek dat ik destijds zelf graag had willen lezen, omdat ik al jong het contact met mijn emoties kwijt was en een lange weg heb doorlopen om ze te herkennen, erkennen en te kunnen uiten. Daarnaast kom ik in mijn werk als managementtrainer en coach veel mensen tegen die geen idee hebben hoe emoties een rol spelen in hun werk en leven. Dit boek is voor iedereen, jong en oud, van timmerman tot en met advocaat, die zichzelf beter wil leren begrijpen, die worstelt met emoties en er niet goed raad mee weet. Het is ook bedoeld als ‘wake-up call’ voor mensen die te weinig hun gevoel laten spreken, die zichzelf rationeel en nuchter noemen. Het is vreemd dat we in de westerse samenleving zo weinig aandacht besteden aan emoties tijdens de opvoeding, opleidingen en op het werk, want het gaat ieder mens aan. Veel mensen denken dat emoties bij voorbaat irrationeel en dus niet functioneel zijn, maar emoties hebben hun eigen wijsheid die je kunt leren begrijpen. Ze staan ten dienst van je gehele welzijn. Emoties worden pas irrationeel wanneer je ze langdurig negeert, want dan komen ze vervormd naar buiten.

Ik heb er naar gestreefd om zoveel mogelijk informatie over emoties te verzamelen en duidelijk te rubriceren. In hoofdstuk 1 ga ik in op verschillende algemene aspecten van emoties zoals het gegeven dat ieder mens op aarde emoties ervaart en dat je vermogen te voelen constant aanwezig is, bewust of onbewust. Je hebt gevoelens over alles wat je doet, over de toekomst, over je herinneringen en over alle mensen waar je mee te maken hebt. Daarnaast beïnvloeden emoties belangrijke keuzes in je leven. Ik leg uit hoe emoties beïnvloed worden door je gedachten en uiteindelijk je gedrag bepalen. Ik beschrijf de rol van de zintuigen, want gevoelens zijn reacties op wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en ervaart. Ik ga in op de grote rol die het lichaam speelt bij het herkennen van emoties, maar ook bij het onderdrukken ervan. De krachtige energie van sommige emoties kan je letterlijk in beweging zetten. Het verschil tussen emoties en intuïtie komt aan de orde, omdat ze nauw in elkaars verlengde liggen. Als laatste geef ik informatie over de kenmerken van hooggevoeligheid.

In hoofdstuk 2 ga ik in op verschillende misverstanden over emoties. Het misverstand dat emoties je overkomen alsof ze niet van jou zijn. Het misverstand dat anderen je een emotie kunnen geven, waardoor je een ander de schuld geeft van bijvoorbeeld je boosheid. Het misverstand dat je in bepaalde situaties spreekt over gevoelens terwijl het in feite om een veronderstelling gaat. Wanneer je bijvoorbeeld zegt dat je je afgewezen voelt, is dat geen gevoel, maar een veronderstelling. Het misverstand dat je emotionele impulsen moet beheersen alsof het een monster is. En als laatste het misverstand dat er negatieve en positieve emoties zijn terwijl elke zuivere emotie een functie heeft.

In hoofdstuk drie bespreek ik zeventien verschillende strategieën waarmee je emoties negeert, onderdrukt of bagatelliseert. Dat kun je bijvoorbeeld doen door alles rationeel te verklaren of door altijd aardig te zijn. Bij elke strategie ga ik in op het gedrag, de kwaliteit en de valkuil, het effect van de strategie op anderen, en tips om meer los te komen van een bepaalde strategie. Deze strategieën kunnen verregaande consequenties hebben. Wanneer je bijvoorbeeld langdurig je verdriet negeert kun je bitter worden of in een depressie terecht komen. Deze consequenties komen aan de orde in hoofdstuk vier.

In hoofdstuk vijf ga ik dieper in op de achtergrond van je emotionele ontwikkeling. Verschillende aspecten komen aan de orde die van invloed zijn geweest op je emotionele ontwikkeling zoals de invloed van de cultuur en de tijdsgeest waarin je bent opgegroeid, de invloed van opvoeding en het voorbeeldgedrag van je ouders ten aanzien van emoties. Tenslotte ga ik in op vijf beschermingsstrategieën: De meeste mensen hebben al jong een bepaalde basishouding ontwikkeld om hun kwetsbaarheid te beschermen en zich geaccepteerd te voelen. Elke basishouding zorgt er voor dat je op een bepaalde manier met emoties omgaat.

In hoofdstuk zes bespreek ik acht levensgebieden waarin emoties een belangrijke functie hebben zoals het ontwikkelen van zelfkennis, vitaliteit, persoonlijke kracht en emotionele intelligentie. Eveneens bespreek ik de functie van emoties bij een goede balans tussen ratio en gevoel, bij een optimale zelfbescherming, bij succesvolle relaties en bij het verwerken van emotionele ervaringen.

Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een zelfreflectieoefening en een literatuurlijst. De reflectieoefening dient als hulpmiddel om inzicht te krijgen in jouw emotionele ontwikkeling. De literatuurlijst bestaat enerzijds uit boeken die ik voor het betreffende hoofdstuk als inspiratie heb gebruikt en anderzijds zijn het boeken die meer informatie geven over de behandelde onderwerpen. Aan het eind van het boek tref je een bijlage aan met een overzicht van emoties.

Voor het gemak schrijf ik over ‘hij’ waar het ook over ‘zij’ zou kunnen gaan.

Ik wens je veel lees- en leerplezier toe!

Marja Postema

Inhoud

INLEIDING                                                                                                 9

1             ALLES WAT JE WILT WETEN OVER EMOTIES                              13

1.1       Emoties zijn universeel                                                                                13

1.2       De rol van zintuigen                                                                                     14

1.3       Je kunt niet niet voelen                                                                              16

1.4       Emoties en gevoelens                                                                                   17

1.5       Emotie als energie                                                                                         18

1.6       Emoties en het fysieke aspect                                                                     20

1.7       Emoties en het maken van keuzes                                                             22

1.8       Emoties en intuïtie                                                                                        22

1.9       Kwetsbaarheid                                                                                               23

1.10     Emoties, gedachtes en gedrag                                                                    24

1.11     Hooggevoeligheid                                                                                          26

1.12     Zelfreflectieoefening                                                                                     29

1.13     Literatuur                                                                                                       31

 

2          MISVERSTANDEN OVER EMOTIES                                                      33

2.1       Emoties overkomen je                                                                                  33

2.2       Emoties krijg je door iemand anders                                                        34

2.3       Ik heb het gevoel dat….                                                                                36

2.4       Emotionele impulsen moet je beheersen                                                 38

2.5       Negatieve en positieve emoties                                                                  39

2.6       Wees eens spontaan!                                                                                    40

2.7       Zelfreflectieoefening                                                                                    43

2.8       Literatuur                                                                                                       45

 

3          TYPES IN HET OMGAAN MET EMOTIES: WIE BEN JIJ?               47

3.1       De Ontkenner                                                                                                48

3.2       De Rationalist                                                                                               49

3.3       De Relativeerder                                                                                           50

3.4       De Humorist                                                                                                 51

3.5       De Onderdrukker                                                                                         52

3.6       De Verdwijner                                                                                              54

3.7       De Afreageerder                                                                                           56

3.8       De Verdover                                                                                                  57

3.9       De Compenseerder                                                                                      57

3.10     De Projecteerder                                                                                          59

3.11     De Verwijter                                                                                                   60

3.12     De Somatiseerder                                                                                         61

3.13     De Zwart-witdenker                                                                                     62

3.14     De Vermijder                                                                                                 63

3.15     De Spirituele volgeling                                                                                64

3.16     De Zelfopofferaar                                                                                         66

3.17     De Controlefreak                                                                                          67

3.18     Conclusie                                                                                                       68

3.19     Zelfreflectieoefening                                                                                    71

3.20     Literatuur                                                                                                      73

4          DE CONSEQUENTIES VAN NIET VOELEN                                        75

4.1       Lichamelijke klachten                                                                                 75

4.2       Stress                                                                                                              77

4.3       Vervreemding                                                                                               78

4.4       Cynisme                                                                                                         80

4.5       Verstoorde relaties                                                                                      81

4.6       Depressie                                                                                                      82

4.7       Posttraumatische stress                                                                             86

4.8       Conclusie                                                                                                      87

4.9       Zelfreflectieoefening                                                                                   89

4.10     Literatuur                                                                                                      91

5          FACTOREN DIE DE EMOTIONELE ONTWIKKELING BEÏNVLOEDEN                      93

5.1       De invloed van de cultuur                                                                           93

5.2       De invloed van de tijdsgeest                                                                     100

5.2.1    Vooroorlogse generatie          Crisistijd                                                    100

5.2.2    De generatie 1940 – 1955      Nieuwe waarden                                      100

5.2.3    De generatie 1956 – 1970      Jeugdwerkloosheid                                  101

5.2.4    De generatie 1971 – 1985      Het ik-tijdperk                                          101

5.2.5    De generatie 1986 – 2000      Het computertijdperk                             102

5.3       De invloed van opvoeding en voorbeeldgedrag                                   103

5.4       De invloed van jong ontwikkelde beschermingsstrategieën             104

5.4.1    De afwezige basishouding                                                                         105

5.4.2    De behoeftige basishouding                                                                      106

5.4.3    De aanpassende basishouding                                                                 106

5.4.4    De zelfverzekerde basishouding                                                              107

5.4.5    De manipulerende basishouding                                                             108

5.5       De invloed van ingrijpende gebeurtenissen                                          109

5.6       Conclusie                                                                                                       111

5.7       Zelfreflectieoefening                                                                                  113

5.8       Literatuur                                                                                                     115

6          WAAR HEB JE EMOTIES VOOR NODIG?                                               117

6.1       Jezelf en anderen beter leren kennen                                                    117

6.2       Jezelf als een geheel ervaren                                                                   119

6.3       Vitaliteit bevorderen                                                                                 121

6.4       Het ontwikkelen van persoonlijke kracht                                              122

6.5       Balans tussen ratio en gevoel                                                                  123

6.6       Zelfbescherming                                                                                          124

6.7       Succesvolle relaties                                                                                     125

6.8       Het verwerken van emotionele ervaringen                                          126

6.9       Emotionele intelligentie                                                                            127

6.10     Conclusie                                                                                                       128

6.11     Zelfreflectieoefening                                                                                  131

6.12     Literatuur                                                                                                     133

Over de auteur                                                                                                   135

Lezingen, coaching en training                                                                      137

Bijlage: Emotielijst                                                                                           139

Emoties wat moet ik ermee?

Bestellen

mm

Marja heeft twintig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' Marja heeft een methode ontwikkeld die zich richt op vier niveaus van leren: rationeel, emotioneel, fysiek en gedragsmatig. Dit leidt tot een diepgaande persoonlijke ontwikkeling met blijvend resultaat. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

https://www.omgaanmetemoties.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *