You are here: Home » Artikelen over jezelf zijn » De kracht van de innerlijke kritische stem

De kracht van de innerlijke kritische stem

 

 

 

 

 

Wat heb je geleerd om geaccepteerd en gewaardeerd te worden?

Zelfbeeld illusie

Omdat je zelfbeeld al zo jong is gevormd ben je gaan denken dat je zo bent. Je hebt er alles aangedaan om niet te worden afgewezen. Je hebt een soort ideale ik ontwikkeld, die geliefd wordt door iedereen en geen enkele kritiek en afwijzing krijgt. Dit gebeurt volkomen onbewust. Je hebt werkelijk geen idee dat je gedreven wordt door angst voor afwijzing. Maar wat veel erger is, is dat je daarmee jezelf hebt afgewezen.

Symptomen voor zelfafwijzing en zelfkritiek zijn:

  • Weinig spontaniteit
  • Moeite met emotionele verbinding
  • Een oordeel op boos worden
  • Onderdrukken van emoties
  • Te vaak moe zijn
  • Te vaak somber zijn
  • Weinig vrienden
  • Moeite met in stand houden van een relatie

De macht van de innerlijke kritische stem

Wanneer jouw vrije ik zich wil aandienen bijvoorbeeld door ergens tegen in te gaan of een spontane actie wil uitvoeren, zal er gelijk een innerlijke kritische stem in je hoofd opkomen die je waarschuwt voor mogelijke gevolgen, zoals afwijzing. Deze kritische stem zorgt ervoor dat je in het gareel blijft lopen, waarschijnlijk zoals werd verwacht in je kindertijd. Het gareel is het veilige pad met de minste risico op afwijzing en kritiek. Het voelt als je comfort-zone.

Een herinnering; tijdens mijn huwelijk lang geleden had mijn moeder een spontane opwelling om iets te zeggen. Dat meldde ze eerst even aan mijn vader. Mijn vader zei; doe maar niet. Dit is me altijd bijgebleven omdat ik het jammer en pijnlijk vond.

Een ander voorbeeld. Veel mensen voelen zich ongemakkelijk wanneer iemand huilt. Toch hebben we een natuurlijke neiging om iemand te troosten. Maar tegelijkertijd is er dat stemmetje die zegt dat je niet weet hoe dat moet of dat je misschien een flater slaat. Zo zijn we voortdurend bezig met mogelijke reacties vanuit de omgeving. Maar wat we niet beseffen is dat deze kritische stem vooral in ons hoofd zit.

Wat heb je geleerd om geaccepteerd en gewaardeerd te worden?

We hebben allemaal strategieën ontwikkeld om geaccepteerd en gewaardeerd te worden. Welke strategieën je hebt ontwikkeld is onder andere afhankelijk van je karakter, jouw plaats in de kinderrij (een eerste kind heeft een hele andere ervaring dan het jongste kind) en de relatie die je met je ouders had.

Ik had al jong in de gaten met een dominante oudere broer dat meisjes minderwaardig waren. Ik mocht niet meedoen met voetbal, cowboytje spelen, boomklimmen omdat ik een meisje was. Ik heb me hier vanaf het begin af aan tegen verzet en mijn lieve meisjes strategie ingezet om bij de vriendjes van mijn broers het toch voor elkaar te krijgen dat ik mee mocht doen.

Daarnaast ga je een strategie ontwikkelen om een diepe negatieve overtuiging op te lossen of te compenseren. Wanneer je gelooft dat je niet goed genoeg bent omdat je ouders voortdurend kritiek op je hebben als kind stel je alles in het werk om nooit meer fouten te maken. Zo ontwikkelt zich de perfectionistische strategie om afwijzing en kritiek te voorkomen. Maar je kunt ook een tegenovergestelde strategie ontwikkelen door geen enkele moeite te doen en zo ontstaat er een looser strategie waarbij je er bij voorbaat vanuit gaat dat je niet goed genoeg bent. Beiden zijn even pijnlijk omdat je met beide strategieën jezelf afwijst.

Zelf heb ik twee duidelijke patronen ontwikkeld; de zelfstandige strategie op basis van het gevoel en de overtuiging ‘ik moet geen last zijn’ en de deskundige strategie. De deskundige strategie komt voort uit het gevoel dat ik mij vaak waardeloos voelde in het gezin. Ik ben na de middelbare school de ene opleiding na de andere gaan doen om me niet meer waardeloos te voelen. Had dat effect? Gedeeltelijk. Ik ben inderdaad deskundig geworden maar op het moment dat iemand kritiek gaf op mij voelde ik me weer terug bij af; totaal waardeloos.

Al deze strategieën zijn niet de oplossing voor het negatief zelfbeeld dat we proberen tegen te gaan of op te lossen door zo ons best te doen. Al deze patronen vloeien voort uit de angst voor afwijzing en kritiek en leiden tot onze eigen afwijzing. We proberen te voldoen aan een beeld dat we in ons hoofd hebben maar vaak ook niet bewust van zijn. Als de strategie niet werkt vallen we in een diepe put waar we onszelf weer uit trekken om nog meer ons best te gaan doen voor erkenning en liefde. Zo’n pijnlijke vicieuze cirkel kan leiden tot een depressie, verslaving of een burn-out.

Wat is er nodig om van de angst voor afwijzing  af te komen?

Inzicht in de aannames die je als kind hebt gemaakt

Ga terug in gedachten naar die momenten dat je deze angst hebt ervaren of dat je er van alles aan deed om afwijzing, kritiek of verlating te voorkomen. In plaats dat je er van weg loopt probeer je nu helemaal in dat gevoel te kruipen. Alleen dan kun je helder krijgen welke gedachten en aannames hierbij horen.

Dit zijn mogelijke aannames die je in de kindertijd kunt hebben ontwikkeld:

  • Ik ben waardeloos
  • Ik ben stom
  • Ik ben zwak
  • Ik ben slecht
  • Ik ben een egoïst
  • Ik beteken niets
  • Ik ben saai
  • Ik ben niet goed genoeg
  • Ik ben een mislukking
  • Ik ben een looser
  • Ik ben een wegloper
  • Ik ben laf
  • Ik ben lui
  • Ik ben niks
  • Ik ben raar
  • Ik ben minder
  • Ik doe er niet toe
  • Ik ben een last
  • Ik hoor er niet bij

Realiseer je dat wanneer je deze overtuigingen ten diepste geloofd over jezelf, ze een invloed hebben op al je huidige doen en laten. Dit ben je als kind gaan geloven over jezelf. Het is een deel van je identiteit en zelfbeeld geworden.

Oefening:

Spreek de woorden uit die je gelooft en herhaal ze eerst voor jezelf en vervolgens bij een goede vriend(in). Ervaar welke gevoelens er naar boven komen.

 Je bent goed zoals je bent

Het gaat erom dat je dat weer ten diepste gaat ervaren dat je goed bent zoals je bent. Maar wie ben je dan echt?

Wanneer je je eigen gedrag beter waarneemt zul je zien dat je vanaf het begin van je relatie je in een rol bent terecht gekomen. Wellicht de rol van je altijd aanpassen, vermijden van onenigheid of de rol van afstand houden en het altijd te druk hebben waardoor je intimiteit vermijdt. Wanneer je bij dit gedrag stilstaat kun je wellicht ervaren dat je hiermee afwijzing of kritiek voorkomt of intimiteit en nabijheid voorkomt omdat het te spannend is om je kwetsbaar op te stellen of omdat je niet weet hoe dat moet.

Wat is er nodig?

In eerste instantie is er jouw bereidheid nodig om jezelf te onderzoeken om deze patronen bloot te leggen en vervolgens andere keuzes te kunnen maken. Wanneer je vastzit in oude patronen of een aangepast zelfbeeld waarbij je je opoffert voor anderen of niet in staat bent om je te verbinden, kan het zinvol zijn om hulp te vragen bij dit proces, je bent altijd welkom.

Heb je het idee dat je een rol speelt, dat je alleen maar geeft en niets krijgt of dat je je voortdurend aanpast aan de verwachtingen van anderen?

Wordt het niet tijd om eindelijk eens te leven vanuit jezelf?

Wil je een andere richting geven aan je leven?

Training Wie ben ik?

Met maximaal zes deelnemers onderzoeken we de betekenis die je uit jouw levensgeschiedenis kunt halen. Het is een enorme meerwaarde om de verhalen van anderen te leren kennen, omdat het twee kanten op werkt. Op de eerste plaats heb jij een frisse, andere kijk op het verhaal van je medecursisten. Op de tweede plaats houden zij jou die spiegel voor en krijg jij daardoor nieuwe inzichten over jezelf. Door met elkaar verhalen te vergelijken zie je wat bijzonder is aan jouw geschiedenis.

Op deze manier ga je ontdekken wat jouw drijfveer is om tot een zinvol leven te komen. In een klein groepje krijg je alle aandacht en expertise van mij om antwoorden te krijgen op jouw vragen. Lees meer over deze training van drie losse dagen. Wie ben ik?

Wat levert het je op?

  • Een gevoel van eigenwaarde.
  • Ontspanning omdat je mag zijn wie je bent
  • Een levendig gevoel dat zorgt voor spontaniteit
  • Zelfvertrouwen in je mogelijkheden

Woon je te ver weg maar wil je hier wel mee aan de slag gaan? Of wil je liever in je eigen tempo online leren om meer jezelf te zijn?

Dan is de onlinecursus Ontspannen jezelf zijn wellicht iets voor jou

Meer info vind je hier

 

Wil je liever een intensieve individuele begeleiding?

Dat kan ook. Mijn praktijk is in Amersfoort. Neem contact met mij op via het contactformulier

Wil je eerst een (gratis) kennismakingsgesprek om te kijken wat het beste bij jou aansluit?

Neem contact met mij op via het contactformulier

 

Ben je een professional die met mensen werkt of leidinggevende?

De training Wie ben ik?, is onderdeel van de Basisopleiding Emotioneel Meesterschap. In de opleiding leer je een effectief stappenplan om emotionele intelligentie te ontwikkelen bij jezelf en bij je cliënten. De opleiding is geaccrediteerd bij verschillende beroepsopleidingen. Meer info vind je hier:

BASIS OPLEIDING EMOTIONEEL MEESTERSCHAP VOOR PROFESSIONALS

 

INTERESSANT ARTIKEL? Wil je het delen met je netwerk?

Marja heeft dertig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en het loskomen van vroegkinderlijk trauma. Zij is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' en 'ABC van 15 emoties'. Marja heeft een effectief stappenplan ontwikkeld dat je helpt om emoties beter te herkennen, te accepteren en te uiten. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

https://www.omgaanmetemoties.nl