U bent hier: Home » Artikelen over jezelf zijn » Wat is een zelfbeeld?

Wat is een zelfbeeld?

Iedereen heeft een zelfbeeld.

Het is het denkbeeld dat je over jezelf hebt gevormd in de loop van je leven. Beantwoord onderstaande vragen en je beschrijft je zelfbeeld.

  • Hoe zie jij jezelf?
  • Beschrijf je karakter eens?
  • Wat vind je van jezelf?
  • Wat zijn jouw kwaliteiten?
  • Wat zijn je beperkingen?
  • Wat zijn je gevoeligheden?

In de interactie met anderen kom je altijd jezelf tegen.

De manier waarop je je zelf waardeert is een onderdeel van het zelfbeeld en heeft invloed op hoe je je verhoudt tot anderen. Een negatief zelfbeeld kan leiden tot zelfkritiek en een kritische houding naar anderen. Een positief zelfbeeld zorgt er over het algemeen voor dat je jezelf en anderen op een positieve manier benaderd.

Daarnaast is het belangrijk om te weten of het beeld wat je over jezelf hebt, klopt met hoe anderen jou waarnemen en ervaren. Stel dat je denkt dat je behulpzaam bent maar medewerkers hebben het idee dat je moeilijk bereikbaar bent, dan klopt er iets niet. Als het beeld wat jij over jezelf hebt namelijk niet helemaal klopt met hoe anderen je ervaren, dan zal er iets mis gaan in de communicatie.

Je kunt een eenzijdig zelfbeeld hebben

Bijvoorbeeld dat je het idee hebt dat je elk probleem aankunt en overal een antwoord op hebt. Je twijfelt nooit, denk je en je voelt je nooit onzeker. Daartegenover staat dat je je altijd onzeker voelt en je nooit zeker bent van je zaak.

De ontwikkeling van ons zelfbeeld speelt zich af tijdens de eerste levensfase

(tot de middelbare school). Het fundament van onze persoonlijkheid is dan gelegd en bestaat uit het beeld dat we van onszelf hebben (dit ben ik), het beeld van de wereld (is veilig of niet), het beeld van onze mogelijkheden ( ik beteken iets of niets). Dit fundament is de basis van ons handelen voor de rest van ons leven. Het is gebaseerd op aannames en veronderstellingen die je als kind hebt gemaakt. Veel mensen leven nog steeds vanuit deze aannames, terwijl de levensomgeving totaal veranderd is.

Hoe is een zelfbeeld ontstaan?

Als kind wil je begrijpen hoe het leven werkt en voornamelijk wat je moet doen om geliefd en geaccepteerd te worden. Je trekt conclusies uit datgene wat je ziet en meemaakt. Daarnaast hebben je opvoeders een grote invloed op de ontwikkeling van je zelfbeeld, door hoe ze op jou hebben gereageerd, waar je in gewaardeerd werd en wat werd afgekeurd en bekritiseerd. Maar ook de plaats in het gezin, zoals de verstandige oudste of het vrije jongste kind, zorgt er voor dat je bepaalde aspecten van jezelf ontwikkeld. Op school krijg je etiketten opgeplakt door de leerkrachten zoals; ‘Ze laat zich snel afleiden’, ‘Het zit er wel in maar komt er niet uit’. Des te meer mensen het eens zijn over een etiket des te groter de kans is dat je dit overneemt als een gegeven.

Ook het voorbeeld van ouders, in hoe ze bijvoorbeeld met emoties omgaan, heeft jouw zelfbeeld beïnvloed. Wanneer ouders plezier maakten, verdrietig waren vanwege een  teleurstelling, angstig waren bij een mogelijk gevaar en boos werden bij een onrecht, dan heb je ervaren dat emoties een vanzelfsprekende rol hebben in het leven. Als je ouders weinig op hadden met emoties en daardoor weinig aandacht besteden aan hoe je je als kind voelde, dan is de kans groot dat je gevoelens bent gaan negeren in jezelf. Zo kan het zijn dat je denkt dat je nuchter of rationeel bent.

Het beeld over jezelf is deels ontstaan door alles wat je hebt gedaan, waar je plezier in had, waar je goed in bent, wat mislukte en deels door de oordelen en verwachtingen die anderen over jou hadden. Dat kan zowel positief als negatief zijn. Zo kom je tot een algeheel gevoel over jezelf. Dat kan een fijn gevoel zijn maar ook een zorgelijk gevoel dat je het idee hebt dat je bijvoorbeeld niet voldoet aan verwachtingen. Het is ook mogelijk dat je je schaamt voor bepaalde aspecten van jezelf, zoals afhankelijkheid of te veel op de voorgrond willen zijn. Dus al met al is het best ingewikkeld met dat zelfbeeld.

Je zelfbeeld kan in de loop van je leven veranderen

Wanneer je gevoelig bent voor de verwachtingen en oordelen van anderen zul je je gedrag bijstellen en daarmee kan je zelfbeeld ook veranderen. Van huis uit ben ik niet sociaal en attent opgevoed. Daar win je geen vrienden mee. Jarenlang heb ik moeite gedaan om sociaal te zijn en op een gegeven moment kon ik tegen mezelf zeggen; ‘ Ik ben een sociaal persoon’.

Een zelfbeeld kan je beperken in je doen en laten.

Wanneer je vindt dat je  een tolerant en vriendelijk mens bent, zul je niet snel toestaan dat je ook intolerante en onaardige gevoelens hebt. Als je jezelf ziet als een harde zakelijke heer of dame dan zul je gevoelens van kwetsbaarheid en onzekerheid niet snel erkennen. Op deze manier houd je een bepaald zelfbeeld in stand. Ga eens na hoeverre je vast zit aan het beeld dat je van jezelf hebt. Dat is het geval als je denkt:

  • Zo ben ik nu eenmaal
  • Dat is nu eenmaal mijn aard
  • Ik kan er niets aan doen dat ik altijd……

Je bevestigd je zelfbeeld

Wanneer je vastzit aan je zelfbeeld ga je gedrag vertonen waardoor je hier in bevestigd wordt. Als je denkt dat je een chaotisch persoon bent, zal zich dat uiten door rommel en vergeetachtigheid. Wanneer je denkt dat je verlegen bent, zul je niet snel initiatieven nemen.  De kans is groot dat je geen moeite doet om dit te veranderen want je gaat er vanuit dat het niet veranderbaar is. Stel dat je denkt dat je niet interessant bent, dan zul je vaak je mond houden in overlegsituaties of bij sociale bijeenkomsten. Daardoor gaan anderen denken dat je niet veel te melden hebt en wordt je bevestigd in deze veronderstelling Terwijl je wel degelijk iets zinnigs of interessants te melden hebt. Op die manier creëer je je eigen werkelijkheid. Deze zelfbevestiging wordt in de psychologie self-fulfilling prophecy genoemd.

Doe de gratis Zelfbeeldtest en krijg een spiegel voor hoe jij jezelf ziet en hoe je van jezelf moet zijn.

Ik meld me aan voor de gratis Zelfbeeld test
dit veld niet invullen s.v.p.

Meer artikelen over zelfbeeld:

Hoe een zelfbeeld positief en negatief kan zijn

Wat is een onrealistisch zelfbeeld?

Wat is een negatief zelfbeeld?

Hoe ontwikkel je een positief zelfbeeld?

mm

Marja heeft twintig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' Marja heeft een methode ontwikkeld die zich richt op vier niveaus van leren: rationeel, emotioneel, fysiek en gedragsmatig. Dit leidt tot een diepgaande persoonlijke ontwikkeling met blijvend resultaat. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

https://www.omgaanmetemoties.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *