You are here: Home » Artikelen over omgaan met emoties » Emoties wat moet ik ermee? Alles wat je moet weten over emoties

Emoties wat moet ik ermee? Alles wat je moet weten over emoties

Emoties zijn universeel, ieder mens op aarde heeft emoties. Hoe je ermee omgaat wordt enerzijds bepaald door de cultuur en de tijdsgeest waar je in opgroeit. De cultuur zorgt ervoor dat je je gedrag aanpast aan de overheersende normen en waarden. De tijdsgeest heeft invloed op de waarde(loosheid) die in een bepaalde periode aan emoties wordt toegekend. Anderzijds hebben opvoeding en het voorbeeld van ouders in het omgaan met emoties een sterke invloed op de emotionele ontwikkeling. Al deze factoren hebben ervoor gezorgd dat je op een bepaalde manier met emoties hebt leren omgaan.

Vaak zonder dat je het echt in de gaten hebt heb je de hele dag door emoties en gevoelens.

Maar veel mensen hebben een strategie ontwikkelt om niet te voelen,  bijvoorbeeld door emoties te onderdrukken of te vermijden.

Gevoelens die je probeert te onderdrukken houden juist langer aan.

Helaas zijn emoties sterker dan jouw wil. Dat je emoties niet echt kunt onderdrukken is ook wetenschappelijk aangetoond. Emoties zoeken op een andere manier een weg in jouw lichaam. Des te groter jouw verzet, des te groter zal de tegendruk zijn. Wellicht in de vorm van vermoeidheid, depressie, irritatie of spanning in je lichaam. Stel je voelt veel spanning (=angst) voor een belangrijk gesprek of een presentatie.  Vervolgens wil je van deze spanning afkomen. Je wilt het van je afslaan. Je probeert het te negeren. Niets werkt. Je kunt emoties niet tegenhouden of controleren. Waarom doen we dit? Het grote antwoord is we willen geen spanning, pijn of andere onaangename gevoelens ervaren. We willen ons goed voelen, zeker van onszelf en gelukkig.

Hoe werken emoties?

Veel mensen zijn bang dat ze verdrinken in hun gevoelens of dat ze erdoor overweldigd worden maar een emotie heeft een natuurlijke verloop. Emotie is een golfbeweging; het zwelt aan net als een golf en vervolgens laat het los. Dat kan van een paar seconden tot een paar minuten duren. Pas wanneer je deze natuurlijke beweging tegen houdt, krijg je problemen. Het vraagt wat uithoudingsvermogen om een gevoel van angst, onzekerheid, machteloosheid, verdriet, jaloezie of boosheid uit te houden.  Maar als je deze werking eenmaal in de gaten hebt zal het je geen enkele moeite meer kosten.

Emoties activeren bepaalde gedachten

Ga maar na voor jezelf wanneer je ergens tegen op ziet ga je al snel bedenken wat als het niet goed gaat dan…….  Je gaat je zorgen maken en de zorgen kunnen overgaan in piekeren. In feite is ergens tegen opzien, bijvoorbeeld spanning voor een presentatie of een gesprek. Angst.

Elke situatie die spanning = angst veroorzaakt kan je uit balans halen en leiden tot piekeren. Denk aan problemen in een relatie waardoor je bang bent dat je partner wil scheiden of problemen op het werk waardoor je denkt dat je wordt ontslagen.

Wanneer je boos bent komen er vanzelf gedachten om de boosheid om te zetten in actie; ik zal diegene wel eens de waarheid zeggen, ik pik dit niet etc. Gevoelens van boosheid leiden vaak tot oordelen over anderen en het bedenken van wraakacties.

Schuld en schaamte gevoelens kunnen leiden tot zelfkritische gedachten; wat ben ik stom geweest, dat had ik niet moeten doen.

Zowel piekeren als oordelen genereren opnieuw emoties. Op die manier kom je in een oneindige loep terecht. Je hebt het idee dat je vast zit in emoties of dat de emoties jou gevangen houden maar het tegenovergestelde is waar. Jij zorgt er zelf voor dat deze emoties zich herhalen door jouw manier van denken.

Emoties hebben een functie

Emoties geven je informatie over wie je bent. Waar je blij van wordt, wat je irriteert, waar je naar verlangd, wanneer je teleurgesteld bent en waar je ongelukkig van wordt. Je leert jezelf kennen via je emoties. Zo krijg je een reëel zelfbeeld en wordt je bewust van je wensen en behoeften. Als je jezelf beter begrijpt dan is het ook gemakkelijker om richting te geven aan je leven.

  • Angst ervaren als waarschuwing en beschermingsmechanisme
  • Woede ervaren als uitingsvorm van machteloosheid en van grenzen stellen
  • Verdriet ervaren als ontlader van pijn en teleurstelling
  • Vreugde ervaren als energiebron
  • Compassie ervaren als de weg naar empathie

Emoties zetten ons aan tot actie

(emoverre = emotie in beweging)  Angst waarschuwt ons voor een dreiging, woede zet ons aan om te vechten tegen een bedreiging, verdriet helpt ons om verlies en teleurstelling te verwerken, schaamte en schuld helpt ons om geaccepteerd te worden door de groep waar we bij horen. Emoties hebben dus een functie.

Om emoties te kunnen ervaren is er een juiste verhouding nodig tussen inspanning en ontspanning.

Veel mensen leven vanuit een voortdurende overspanning.

Altijd bezig zichzelf te bewijzen, presteren, voldoen aan verwachtingen,alles onder controle houden, zaken moeilijk los kunnen laten, zorgen dat targets gehaald worden, een vol sociaal leven, kinderen opvoeden etc. Deze overspannen houding zorgt voor een samengebalde energie in je lichaam. Met name je spierspanning in de schouders, nek en rug, hebben hier onder te lijden. Bij overspanning heb je een hoge, snelle ademhaling waardoor je eerder uitgeput raakt en je ontwikkelt een hoge bloeddruk.

Dit is niet een ideale toestand waarin je emoties en gevoelens kunt ervaren behalve dat je je onrustig en gestrest gaat voelen en snel prikkelbaar bent waardoor je vervolgens geïrriteerd raakt.

De uitdaging voor iemand met overspanning om emoties te ervaren is het belangrijk dat je tijd en ruimte neemt om te leren ontspannen, zodat je je bewust kunt worden van emoties.

Andere mensen leven vanuit een voortdurende onderspanning

Mensen met een onderspannen houding hebben moeite om in beweging te komen, zijn vaak afwezig, reageren indirect en zijn meegaand.. Ze kunnen het hebben het idee dat het geen zin heeft om zich in te spannen omdat ze toch geen invloed hebben.

Fysiek is er weinig spierspanning en weinig energie.

Vanuit een onderspannen toestand is er weinig gevoelsbeleving behalve gevoelens van machteloosheid en betekenisloosheid.

De uitdaging bij onderspanning is juist meer energie te krijgen door middel van lichamelijke activiteit

Emoties maken zich kenbaar in jouw lichaam

Angst verkrampt je lichaam; je krijgt buikpijn, wordt misselijk of je voelt spanning in je hele lichaam. Bij boosheid stijgt je adrenaline, je wordt heet, je voelt de spanning in je hele lichaam. Bij schaamte lijkt het alsof het bloed uit je lichaam trekt, je voelt je verlamd. Verdriet komt omhoog uit je buik en wil je via je ogen je lichaam verlaten door te huilen. Als je dit tegenhoudt voel je spanning in je keel (een brok in je keel) of achter je ogen.

Richt je aandacht op de ervaring van de emotie in je lichaam. Vraag jezelf:

Wat voel ik precies?

Waar in mijn lichaam voel ik dat?

Wordt het krachtiger, is het op zijn krachtigst of neemt het in kracht af?

Probeer er geen invloed op uit te oefenen, laat de emotie gewoon op zijn natuurlijke beloop.

Conclusie

Emoties en gevoelens maken zich dus kenbaar in je lichaam. Ze activeren ons manier van denken. Bij onaangename emoties ga je al snel op een onaangename manier denken. Pessimistisch en spanningsvol. Emoties hebben een functie en ze zetten aan tot actie maar dat is gevaarlijk als dit voortkomt uit verkeerde aannames die je hebt.

Wat levert het op om emoties meer toe te staan in je leven?

Je zult merken dat je leven gaandeweg lichter en leuker wordt.

Je ervaart meer rust in je hoofd omdat je hoofd niet meer zo hard hoeft te werken om emoties te onderdrukken.

Je kunt eindelijk gewoon jezelf zijn en het leven nemen zoals het komt.

Je leeft vanuit zelfliefde en zelfacceptatie.

Heb je de emotionele intelligentie test al gedaan?

De test kun je aanvragen, staat naast dit artikel of als je op de mobiel kijkt verschijnt het waarschijnlijk na dit artikel.

De test geeft je een indruk welke emoties je herkent, erkent en ervaart.

mm

Marja heeft meer dan twintig jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij de ontwikkeling van hun Emotionele Intelligentie en is auteur van het boek 'Emoties wat moet ik ermee?' en 'ABC van 15 emoties'. Marja heeft een effectieve stappenplan ontwikkeld die leidt tot een diepgaande persoonlijke ontwikkeling met blijvend resultaat. Ze is getrouwd, heeft een volwassen dochter en woont en werkt in Amersfoort.

https://www.omgaanmetemoties.nl